Geopad 102-Heide van de Stulp bij Lage Vuursche

Wie wandelend kennis wil maken met de karakteristieken en kwaliteiten van De Stulp en omgeving adviseren wij de hierna beschreven, zes kilometer lange wandelroute te lopen.

De route begint en eindigt in de buurtschap Lage Vuursche.

1. Vanuit de antieke Dorpsstraat van Lage Vuursche draait de georoute eerst rechts de Hooge Vuurscheweg op. Voorbij komen daarna achtereenvolgens een 19de -eeuwse pastorie, voormalig tolhuis uit 1906,17de-eeuws kerkje, het daarbij behorende kerkhof en een in 1942 gereconstrueerde antieke boerderij, op het erf waarvan een groot 18de-eeuws bakhuis behouden bleef.

2. Waar de Hooge Vuursche Weg via een landbouwenclave naar links draait zo snel mogelijk rechtsaf gaan en rechtdoor lopend het bos in. Enkele honderden meters verderop manifesteert een schansachtig aardwerk zich er als een omwalde terreindepressie, waarheen enkele bochtige geulen afdalen. Achter het aardwerk slaat het geopad op een T-kruising rechtsaf. Je bent dan  
terechtgekomen op een over een grote lengte kaarsrechte bosweg. Deze brengt je al snel naar een X- vormige kruising, waar scherp linksaf wordt geslagen. Een bochtige weg zorgt daarna voor een ontmoeting met de brede Stulpse Laan, die over gestoken wordt. De wit gemarkeerde Stulpwandeling van Staatsbosbeheer zal daarna geruime tijd je gids zijn.

3. De wandelroute loopt langs een oud bosgedeelte naar een reliëfrijke gordel zandgronden, waar windafzettingen uit de laatste ijstijd vooral in en kort na de Middeleeuwen plaatselijk onderhevig waren aan verstuivingen. Dit was met name het geval waar hoog gelegen droge delen van die afzettingen na de ontbossingen in pre- en vroeghistorische tijd herhaaldelijk geplagd en vaak bereden of betreden werden. Met name wanneer weggetjes of paden gingen stuiven ontstonden dan ovale, trogvormige en (zich vertakkende) dalachtige uitwaaiingslaagten. Deze werden geaccentueerd door opeenhopingen van het zand dat om de laagten door begroeiing werd opgevangen.

De gemarkeerde route passeert eerst een vrij opvallende, trogvormige depressie. Vervolgens kun je er vanuit een rug uitkijken over een gebied waar Staatsbosbeheer de heide weer meer kansen gaf. Daar wordt je aandacht getrokken door een zwerm markante plateautjes. De fantasie prikkelende reliëfkenmerken van het heidegebied kunnen op een bankje rustgevend visueel worden beleefd. Deze wellicht intrigerende, opmerkelijke geomorfologische gesteldheid kon ontstaan wanneer het stuivende zand gelijkmatig over de omgeving van de uitwaaiingslaagten werd uitgespreid.

4. Voorbij de plek waar zich het boeiende panorama presenteert volgt de gemarkeerde wandelroute een door klifjes gemarkeerd flauwbochtig stuifdal. Hiema gaat ze rechts dwars door het heideterrein. Aan de andere kant van de heide vind je een T- kruising, alwaar voorgesteld wordt rechts langs een bosrand de sterk gelede contouren van een stuiflklif te gaan inspecteren. Enkele honderden meters verderop duikt de route dan het bos weer in.

5. Daar passeer je na enige tijd een diepe sloot, die een minder sterk geaccidenteerd oud bosgedeelte markeert en doorsnijdt. Rechts van de route verbergt er zich een markante trog van onbekende genese. Enkele honderden meters voorbij de trog passeer je voor de tweede maal de brede Stulpse Laan.

6. Aan de andere kant van de laan gaat de rode markering van de Kasteeltuinwandeling je gidsen. Deze route loopt eerst naar de grotendeels kaarsrechte bosweg, waarmee je al kort na het begin van de wandeling kennismaakte. Die route leidt links naar een opengekapte en geplagde zone, waar de levende natuur van het ven Pluismeer en voorheen agrarische, vochtige Nonnenveld geacht worden elkaar op te (gaan) zoeken.

7. Vlak voor het duidelijk lager gelegen Nonnenveld draait de rode route vrijwel 180 graden naar rechts. Ze leidt dan naar een oud bosgedeelte met een omwald vijvertje. Voorbij dit met een recreatief oogmerk gecreëerd aardwerk verlaat je de rode route door linksaf te slaan. Even later zie je dan het hek, dat het terrein van Kasteel Drakensteyn omgeeft. Even voor het hek slaat het geopad op een T- kruising rechtsaf. Aan de andere kant van het hek zie je nu een bergje met een voormalige ijskelder. Even verderop passeer je een plek met maar liefst zes grafheuvels. Drie daarvan liggen links achter het hek, de andere rechts van je in het staatsbos. De grafheuvels werden in 1927 door Van Giffen onderzocht. In een van de grafheuvels is toen een tot dan toe onbekend type urn gevonden. Andere exemplaren van dit type worden sindsdien dan ook Drakensteyn-urnen genoemd.

8. Na het passeren van de grafheuvels ben je weer terug op de plek waar de wandeling door het bos begon. Links is het dan nog zo’n 500 meter lopen naar de Dorpsstraat van Lage Vuursche.

Door de wandeling werd je geïnformeerd over de geomorfologische gesteldheid en structuur van een bosgebied dat zowel op een lage stuwwal als windvormingen is gelegen. De meeste indruk maakten daarbij ongetwijfeld de troggen, de dalachtige laagten en plateautjes markerende kliffen van de enigszins verstoven windafzettingen, de grafheuvels, een schansachtig aardwerk, twee door heuvels gemarkeerde, diepliggende vijvertjes, enkele monumentale houtopstanden van de bossen en de uitzichten over de door bos omgeven heide en het Pluismeer.