#17. Brongebied Zwarte Beek

Ontdek hoe Vlaanderen de open ruimte versterkt voor landbouw, natuur en bos. Stap voor stap naar mooiere landschappen met méér natuur en bos.

Tijdens deze wandeling maak je kennis met het ruimtelijk uitvoeringsplan RUP Boven- en middenloop Zwarte Beek. Ontdek ook de andere wandelingen van 'Stap voor Stap'.

Het RUP Boven- en middenloop Zwarte Beek werd goedgekeurd in 2005 en omvatte de herbestemming van de vallei van de Zwarte Beek naar natuurgebied ten westen (De Katers) en ten oosten (Zwart Water) van de Noordzuidverbinding (N74) in Hechtel die begin jaren 2000 werd aangelegd. De omvorming van ca. 100 ha landbouwgebied naar natuurgebied was onderdeel van de natuurcompensaties voor de aanleg van de N74 door het Natura 2000-gebied van de vallei van de Zwarte Beek.

Het brongebied van de Zwarte Beek ligt aan de westrand van het Kempens Plateau ter hoogte van de waterscheiding tussen het Schelde- en Maasbekken. In het gebied Resterheide stroomt de Bollissenbeek naar het noorden richting Dommel in Peer. Het Zwart Water is een ven dat in de tweede helft van de 19de eeuw ontwaterd werd via een gracht naar de Zwarte Beek om het gebied in landbouwgebruik te nemen. In 2006 herstelde de Vlaamse overheid het ven door de gracht deels te dempen zodat opnieuw een ondiepe waterplas ontstond. Aan de Heergracht herstelde Natuurpunt in 2010 een stukje van de heide van de vml. Resterheide. Nu is de Resterheide vooral een bosgebied. De Begijnenvijvers en Schuilenswijer zijn dan weer oude visvijvers langs de Bolissenbeek.

De knoflookpad is een zeldzame en met uitsterven bedreigde stinkende kikker die enkel nog op enkele plaatsen in de Resterheide en het aangrenzende landbouwgebied Bomerhei voorkomt. Landbouwers helpen de soort in stand te houden door het aanleggen van poelen. Ze houden de bestaande poelen open, zaaien speciale grasmengsels op de percelen rond de poelen en maaien alleen in periodes dat de knoflookpad onder de grond zit.

De ca. 300 ha habitatrichtlijngebied rond het brongebied van de Zwarte Beek en de Bollissenbeek die nu nog een landbouwbestemming hebben, zullen op termijn ook herbestemd worden naar natuurgebied om het volledige brongebied hydrologisch te kunnen herstellen en de negatieve impact van intensieve landbouw op het ecosysteem weg te werken. De Vlaamse Regering besliste in 2022 om daarvoor een nieuw RUP-proces op te starten.

De hike in 't kort. 
Je vertrekt aan De Hoef in Hechtel en wandelt langs de gemeentelijke speeltuin en een jeugdverblijfscentrum tot aan de rand van het militair domein Kamp van Beverlo. Je volgt het bospadje langs de rand van het militair domein naar links. Doorkruis de vallei van de Zwarte Beek een eerste keer en wandel voorbij de Katershoeve tot aan de Hasselstebaan die je even naar rechts volgt. Ga onder de N74 door richting bungalowpark tot aan het Zwart Water. Vervolgens gaat het langs een aantal natuurakkers naar de Resterheide en de Begijnenvijvers in de vallei van de Bollissenbeek. Maak een lus langs het speelbos en het eikenarboretum met maar liefst 31 verschillende soorten eik tot een grote picknickweide. Tot slot gaat het via de Schuilenswijer terug richting startplaats.

Meer weten:

RUP Boven- en middenloop Zwarte Beek.

Vond je dit interessant? Ontdek ook de andere wandelingen van 'Stap voor Stap naar mooiere landschappen met meer natuur en bos'.

(De routes werden met de nodige zorg uitgestippeld. Merk je een foutje op of heb je een suggesties voor verbetering? Laat het ons weten via agnas@vlaanderen.be)