Landbouwhistorische rondwandeling Brakel-Bellersen

De weg leidt je 6 km door Bellersen en het gebied ten zuiden van Bellersen. Daar kunnen het dorp, weilanden, velden en bossen worden verkend. Langs een schilderachtige route ervaart u indrukwekkende natuur en krijgt u inzicht in de geschiedenis van landbouw en bosbouw. Bij de verschillende locaties wordt u geïnformeerd over de historische omstandigheden via informatieve borden.

De volgende locaties en onderwerpen staan op u te wachten:

1. Overzichtskaart:
Bij het startpunt in het centrum van Bellersen kunt u informatie krijgen over de route.

2. Molenbeek en Bleekveld:
Bij de beek Bruchte vertakt zich op deze plek de kunstmatig aangelegde molenbeek, die Bellersen doorkruist en ten zuiden van het dorp een watermolen aandrijft. Het weiland tussen Bruchte en de molenbeek diende vroeger de dorpsbewoners voor het bleken van voornamelijk zelfgemaakt linnen.

3. Molen:
Van de middeleeuwen tot 1965 was hier een graanmolen in bedrijf. Het waterrad draait nog steeds.

4. Voormalige tuinaanleg op de Rammelsberg:
Enkele heggen en terrasranden zijn de laatste zichtbare overblijfselen van een groot aantal kleine moestuinen, die hier in de buurt van het dorp als aanvulling op de onvoldoende huis tuinen tot de 20e eeuw werden bewerkt.

5. Heckrunderen "Auerochsen":
Op terreinen die in de moderne landbouw nauwelijks winstgevend zijn, worden steeds meer de voorouders van onze huisrunderen ingezet voor natuurbehoud en landschapsbeheer.

6. Vlotweiden in het Bruchtetal:
In de jaren 1893/94 werd in het weiland onder het dorp een vlotterinstallatie gebouwd. Met twee stuwen kan daar het water van de beek worden opgehouden en via de vlotkanalen over de weilanden worden geleid om de grasgroei te bevorderen. De stuwen en enkele delen van de inmiddels verlaten installatie zijn nog aanwezig en illustreren de werking ervan.

7. Dorpslocatie Hemmenhusen, oude landweg bij Süsterfeld en voormalige glasfabriek Sengenthal:
Van de 9e tot de 13e eeuw lag hier het dorp Hemmenhusen. De huidige veldnaam "Süsterfeld" herinnert aan oude juridische verhoudingen, want van de akkers van Hemmenhusen ontvangt het klooster in het dorp Gehrden belastingen. Een restant van een holle weg is het overblijfsel van een middeleeuwse verkeersweg die tot de 19e eeuw werd gebruikt. Ten zuiden van Süsterfeld markeert het voormalige boswachtershuis Sengenthal de locatie van een bosglasfabriek.

8. Fruitboombeplantingen op de Schmandberg:
Een grote hoogstamboomgaard is het nog steeds indrukwekkende en ecologisch waardevolle restant van een in de jaren vanaf 1892 aangelegde fruitboombeplanting, die op 272 ha uiteindelijk 3.200 fruitbomen van verschillende soorten omvatte. Vanwege ongunstige bodemomstandigheden is echter het overgrote deel van de beplanting weer opgegeven.

9. Uitzichtpunt Schmandberg:
Vanaf de top van de Schmandberg heeft u een weids uitzicht over het Bruchtetal tot aan de stad Brakel. Ook opmerkelijk is de locatie van de Hinnenburg op een bergkam boven het dal.

10. Hude en bosbezit:
De Schmandberg diende in het verleden lange tijd als gemeenschappelijke weide voor het dorp Bellersen. Het hoeden van runderen, varkens, geiten en schapen op de velden, braakliggende gronden en in de bossen door herders vormde tot in de 19e eeuw de basis voor de veeteelt. Op een kaart wordt getoond wie destijds eigenaar was van de bossen rond Bellersen.

11. Bosontwikkeling en bosgebruik:
In het begin van de 19e eeuw had het bos rond Bellersen zijn kleinste omvang. Sindsdien neemt het bosoppervlak aanzienlijk toe. De kwaliteit van het bos wordt door gericht bosbeheer aanzienlijk verbeterd. Dit is alleen mogelijk omdat het eeuwenoude gebruik van het bos voor agrarische doeleinden - vooral als weidegrond voor het vee in de 19e eeuw - is beëindigd.

12. Uitzichtpunt Fahlenkämpen - Geologie en landschap:
De locatie van het uitzichtpunt aan de rand van het bos biedt een goed overzicht over de noordrand van de Brakeler Muschelkalkschwelle en het zuiden van het Lippische Keuperbergland. Op een bord wordt de geologische opbouw van het landschap getoond.

13. Veranderingen in de landbouw:
In de 19e eeuw is de basis gelegd voor een moderne landbouw. De eeuwenoude, maar effectieve landbouwmethoden belemmerende juridische en economische verhoudingen worden beëindigd. Hoe dit ook de vorm van het landschap verandert, wordt duidelijk door de vergelijking van de voormalige en huidige bos- en veldgrenzen.

14. De ontwikkeling van het dorp Bellersen:
Als u de Strickberg heeft bereikt, ligt het dorp Bellersen voor u. Aan de hand van een kaart wordt getoond hoe het dorp sinds de stichting rond 800 v.Chr. in verschillende uitbreidingsfasen zijn huidige vorm heeft gekregen.