Withofpad

9 km- gele pijlen
Dit wandelpad begint op de Kerkplaats, naast KBC. We vertrekken in de Jan Moonsstraat. Aan de aansluiting met de Torenstraat bemerkt men rechts het St. Johannaklooster (1865) van de zusters Annunciaden, nu wonen er geen zusters meer. We gaan verder in de Jan Moonsstraat en even verder moeten we haast speurwerk verrichten om het fraaie gerestaureerde Hofke Moons (nrs 23 en 25) te ontdekken. Het is een oord van stilte en natuurschoon op een steenworp van het dorpscentrum. Het wordt ook wel Hofke IJzermans genoemd, terwijl het in de 15 de eeuw Haenkensgoed en in de 17 de eeuw Soffraenberg heette. In 1421 verkocht Jan van Withem het goed aan de rijke handelaar Pieter Pot, stichter van de St. Salvatorkerk te Antwerpen. Later deed het dienst als pastorie tot ± 1798. Nadat de pastoor vluchtte werd het verkocht als zwart goed. Een latere eigenaar was Johannes Moons, veearts en burgemeester van Wommelgem van 1851 tot 1866. Het Hofke Moons en zijn omgeving zijn sinds oktober 1982 beschermd als monument en dorpsgezicht.

Voorbij Hofke Moons nemen we de Kapelstraat, vroeger St. Janskapelweg genoemd. Deze weg liep recht naar de kapel toe, waar met de Kruisdagen de St. Janskapel werd bezocht. Deze beeweg werd onderbroken door de aanleg van de autosnelweg in 1956.
Aan het einde van de Kapelstraat draaien we rechts de Koralenhoeve in, richting Wijnegemsesteenweg. We volgen deze rechtsaf tot aan de aansluiting Torenstraat-Keerbaan waar we linksaf de Keerbaan bewandelen tot de brug over de autostrade. Op de brug hebben we een mooi uitzicht over de bossen van Zevenbergen-Ranst en bij helder weer is de eigenaardige Gotische kerktoren van Oelegem zichtbaar.

We dalen de brug links af en eens beneden nemen we onmiddellijk de aardeweg rechts die ons naar het Veldkapelleke van de Keer brengt. De kapel werd in 1903 door de familie Van Camp, uit dankbaarheid, gebouwd. Eens de harde weg bereikt, gaan we linksaf tot de Witte hoeve waar we rechts de zandweg inslaan; deze weg leidt ons langs de vroegere zavelputten en stortplaats naar de Oelegemsesteenweg.
Daar slaan we linksaf, over de Diepenbeek bereiken wij de eeuwenoude burchthoeve Withof, één van de merkwaardigste gebouwen van Wommelgem. Omwald met een brede hofgracht en een bijzonder karakteristieke binnenplaats heeft de hoeve de allure van een versterkte vesting. De houten ophaalbrug werd in 1877 vervangen door een stenen overwelving. Met zijn twee toegangsbogen achter elkaar heeft het een schilderachtig, haast sprookjesachtig karakter. Vroeger bestond er nog een tweede gracht, ter hoogte van de oude toegangspoort tegen de Oelegemsesteenweg. Deze poort werd in de jaren 19691970 door de Heemkundige Kring gerestaureerd.

Tussen de twee omwallingen staat nog het vervallen bakhuisje dat gebruikt werd door de boeren van de omliggende pachthoeven. Vanwege het brandgevaar staat het bakhuisje op veilige afstand van de hoeve. Hoe oud het complex is, kan niet met zekerheid gezegd worden, al wordt in het rijksarchief een cijnsboek bewaard dat teruggaat tot 1469. Het Withof was toen eigendom van Jan van Berchem, in de archieven vermeld als "die men heet van Sompeke", vandaar ook de benaming Sombekehoef.

Links naast de burchthoeve nemen we de Schijnaard, een schilderachtige weg met aan weerszijden struikgewas. Verder volgen we links de Waterhoek, een dreef die leidt naar de Wijnegemsesteenweg, we steken deze over en volgen de Beemdkant. Rechts zien we het kunstmatig meer, het zand van de laaggelegen beemden werd in de jaren '60 uitgebaggerd voor ophoging van de nabijgelegen snelweg.

Aan de villa aan de rechterkant, de aardeweg links nemen naar de Uilenbaan. Daar staat de St. Janskapel, tussen hoge beuken die hun laatste levensjaren slijten, en enkele linden die reeds verdwenen beuken vervangen. De kapel, toegewijd aan St. Jan de Doper, had vroeger een zekere vermaardheid. Er hadden regelmatig bedevaarten plaats tegen allerlei ziekten en kwalen, vooral dan tegen de "overschreeuw" bij kinderen. De kapel was toen toegewijd aan St. Jan de Krijter (de roeper). De verering zou het grootst geweest zijn toen de streek door de pest werd getroffen, namelijk in de 17 de eeuw. In 1346 werd de kapel voor het eerst vermeld in een geschrift als volgt: "ad capellanium capelli Sancti-Johannes in Woemelgheem". Tot 1701 had de kapel een eigen bedienaar, kapelaan Melchior van Eeckhout. Het prachtige interieur werd in 1965 door vandalen verwoest. De Heemkundige Kring heeft toen een lange strijd gevoerd voor behoud en restauratie van de kapel.
De kerkfabriek van het Centrum droeg het eigendomsrecht toen over aan de gemeente, mits restauratie door deze. De bescherming van het gebouw als monument en de omgeving als dorpsgezicht werd bekomen op 8 september 1971. Sedert dat jaar hebben opnieuw de St. Jansfeesten plaats waar de Wommelgemse verenigingen samenwerken om een waar volksfeest te brengen. Tijdens de feesten (een weekeinde einde juni) is er telkenjare nog een gezongen misviering in de kapel. We volgen de Uilenbaan tot aan de Beemdkant en slaan hier rechtsaf. Na de eerste hoeve links trekken we terug de beemden in. Het gebied maakt deel uit van de Schijnvallei. We komen hier nog de Dorpsloop tegen die ontspringt in de Jan Moonsstraat en bereiken na enkele kronkelingen de Doornaardstraat, we zien rechts de verbouwde hoeve Het Toreken en de Guddegemhoeve.

We steken de Uilenbaan over en stappen de brug over de autosnelweg op, van hieruit hebben we een prachtig zicht over de restanten van de bossen van het uitgestrekte domein Ternessen. Aan de andere zijde zien we de elegante, maar toch stoere toren van de kerk van de HH. Petrus en Paulus.

We dalen de brug af en gaan even verder linksaf richting kerktoren door't Sween. Waar deze straat overgaat in een aardeweg zien we aan onze linkerkant de Terstraetenhoeve, ondertussen omgebouwd tot eet- en drankgelegenheid "De Pluymhoeve". We volgen de weg tot aan de Sportstraat, waar we rechts indraaien. Hier beleefde voetbalclub Ternesse in de periode 1930-1935 grootse triomfen.
Achter het huis nr 10, het oude molenhuis, stond tot 1929 een stenen windmolen waarvan de resten nog te zien zijn.

We draaien nu links de A. Mortelmansstraat in, in de volksmond blijft de typische naam Langenreep leven. Aan onze rechterzijde zien we de gemeenteschool (1910) en aan onze linkerzijde het parochiecentrum (1930). Even verder eindigt onze wandeling op de Kerkplaats.