Donjon Carondelet - Crupet

Sinds de bouw van het kasteel hebben verschillende eigenaars in de loop der tijd allerlei aanpassingen gedaan aan het kasteel.

Ze hebben er allemaal hun afdruk nagelaten naargelang hun levenswijze, hun smaak of de noden die hun gezinssamenstelling met zich meebracht. We kunnen zeggen dat de bouwheer van het originele gebouw zijn werk goed gedaan heeft. In de 13de eeuw werd er groot en stevig gebouwd en de kasteelheer van Crupet heeft op dat vlak alles op alles gezet! Groot? De afmetingen van het rechthoekige gebouw zijn 13,10 op 9,80 meter met een hoogte van ongeveer 26 meter. Stevig? Afhankelijk van de verdieping schommelt de dikte van de muren tussen 1,70 meter op het gelijkvloers en 1,10 meter op de verdiepingen.

Door hun huwelijk in 1540 verkregen Guillaume de Carondelet en Jeanne de Brandebourg het domein, waar ze in 1568 hun intrek namen. Op hun initiatief werden er belangrijke verbeteringen uitgevoerd. We moeten ons ervan bewust zijn dat het gebouw heel wat soberder was voor de transformaties waar zij voor zorgden. Je moet je ook voorstellen dat de drie verdiepingen binnen enkel toegankelijk waren via molenaarstrappen, waardoor de bewoners en bezoekers zich door kleine gaten moesten wurmen om van het ene niveau naar het andere te gaan. Om dat ongemak te verhelpen, besloot het jonge koppel een cilindervormige toren aan het bestaande kasteel te bouwen met daarin een grote trap die naar elke verdieping leidde, waaronder die met de uitbouw met vakwerk die de eigenaars eveneens ontwierpen. De trap is nog bruikbaar, maar heeft een grondige restauratie nodig. Overigens is van buitenaf heel goed te zien hoe het oude gebouw en de trappentoren met elkaar verbonden zijn.

In die tijd kwam je niet vlotjes binnen in een donjon die noodgedwongen goed bewaakt was. Gasten mochten niet verdacht overkomen bij de wachters, die hen zagen naderen vanuit de prachtige portaaltoren, die toegang biedt tot de boerderij. Eerst kwam je door die toren waarop een zeer mooie pinakel stond met het blazoen van de Carondelets. In de top van de toren zijn nog steeds de wapenschilden te zien met de namen en leuzen van hun landsheren.

Nadat we de binnenplaats hebben overgestoken, komen we op een kleine brug met drie bogen waaronder de overblijfselen van twee oudere houten bruggen uit de 13de en de 16de eeuw zijn ontdekt. Zo komen we voor de oorspronkelijke toegangspoort. Rond de boog in gotische stijl is een rechthoekig kader afgetekend dat licht inspringt. Dat noemen we de feuillure, een precies afgemeten ruimte waardoor een ophaalbrug perfect past in de daarvoor uitgespaarde holte. Dat verhinderde aanvallers de toegang tot de donjon aangezien die zonder deurknop of -klink geen grip hadden op de poort.

Geen kasteel zonder boerderij

Naast de aanpassingen die het koppel CarondeletBrandebourg doorvoerde, beslisten zij ook om een boerderij die voordien uit vergankelijke materialen (hout, aarde, stro) was opgetrokken, te reconstrueren in steen. Naast de portaaltoren getuigen een schuur, een stal en het oude verblijf van de boer in de vorm van een kleine toren daar nog van.

Aangezien het in die tijd niet zo gemakkelijk was als nu om de voorraden te beheren, dienden de producten van de boerderij, de graanoogst, het kweken van kippen, koeien en varkens, het fruit van de boomgaard en de groenten uit de moestuin, en het brouwen van bier allemaal om een steentje bij te dragen. Eigenaardig is dat er ook vis op het menu stond. De karpers aten het keukenafval en de gulzige vissen werden in het water van de slotgrachten van het kasteel gevangen en aan de tafel van de kasteelheren geserveerd. De boerderij, die perfect geïntegreerd is in het domein, maakt deel uit van het restauratieplan.

Tegenwoordig is de donjon in handen van de familie de Bever, die eveneens veel belang hecht aan nieuwe technologieën op het vlak van isolatie en thermische optimalisatie.

Willem Vandenameele