Site van de oude steengroeven van Opprebais

De site van de oude steengroeven van Opprebais
Rue de la Bruyère 1315 INCOURT
De exploitatie van de steengroeve
De quartziet van Opprebais wordt al lokaal geëxploiteerd sinds de Middeleeuwen, de winning nam toe door de aanleg van nieuwe wegen, zoals de as Namur-Leuven die rond 1755 werd aangelegd onder impuls van keizerin Maria Theresa van Oostenrijk. Bijna verlaten tijdens de Franse en Nederlandse periodes van België, hernam de grootschalige exploitatie van de quartzietgroeven pas echt na de onafhankelijkheidsverklaring van 1830. Inderdaad, aanzienlijke subsidies van de Provincie Brabant aan de gemeenten voor het bestraten van wegen zorgden voor een eerste industriële bloei. Eerst geïnteresseerd in de aanstaande rotsen, waren de exploitanten verplicht om de uitgegraven gebieden weer op te vullen, tot in de jaren 1870. Vanaf die tijd achterlieten de openluchtexcavaties, zoals deze, sporen in het landschap. Vanaf 1894 telde de steengroeve van Opprebais al bijna 50 arbeiders en had het een monopolie op de exploitatie. Tot de avond voor de Eerste Wereldoorlog kende de quartzietgroeve een uitzonderlijke uitbreiding en breidde zelfs hun productgamma uit: straatstenen, keien en puin. Tussen de jaren 1920 en 1930 stopten de steengroeven van Opprebais met hun activiteiten. Ze werden in 1935 overstroomd, maar de exploitatie hernam in 1958 om definitief te stoppen in 1975. In de jaren 1990 kocht de Gemeente Incourt de industriële braaklanden rondom de overstroomde steengroeve. De site is sindsdien omgevormd tot een gezellige landelijke ruimte met een centrum voor intergenerationele woningen, een Huis van de Natuur, recreatiegebieden en een natuur-ontdekking pad rond het water.
De quartziet, beschrijvingen, exploitatiemethoden en eerste toepassingen
De quartziet, gezegd "van Opprebais" of Déviliense quartziet, die in werkelijkheid het resultaat is van de recrystallisatie van sedimentair zandsteen, werd al in de Middeleeuwen gewonnen. Het komt voornamelijk uit de ondergrond van de dorpen Dongelberg, Opprebais en Blanmont. Deze steen komt voor in de vorm van dikke lagen van meerdere meters, vaak doorkruist door breuken die vaak met water zijn gevuld. Aangezien quartziet een uiterst harde steen is, werden explosieven regelmatig gebruikt om de rotsblokken los te maken en om dezelfde reden was fijne bewerking van het quartziet ook onmogelijk. De winning en het gebruik van dit materiaal als bouwsteen zijn relatief oud, zoals blijkt uit de uitzonderlijke donjon-portiek van de hoeve-kasteel van Opprebais uit de 18e eeuw. Desondanks is het nauwelijks aanwezig in de lokale architectuur, afgezien van enkele funderingen, is de quartziet van Opprebais vooral geëxploiteerd voor de vervaardiging van straatstenen.

Ontmoet je buren