Dadizele

Wanneer op 28 september 1918 het geallieerd eindoffensief losbreekt, zijn niet alleen de grondtroepen maar ook de luchtmacht in de strijd betrokken. De kleine Belgische luchtmacht wordt bijgestaan door eenheden van de Britse Fifth Group RAF (Brigadier-Generaal C.L. Lambe). Daarnaast is er ook versterking van eskadrons van het Tweede Britse Leger. De steun bestaat uit het uitvoeren van "offensieve patrouilles": bombardementsvluchten op doelwitten die voor de Duitse troepenbeweging vitaal zijn: stations, voertuigencolonnes, spoorwegknooppunten enz. Eén van de eskadrons van het 2de Britse leger is het 48th Squadron RAF. Hiertoe behoort piloot James Basil Cowan, in Australië geboren uit Ierse ouders, 24 jaar oud en onderluitenant. Op 3 oktober '18 krijgt het eskadron de opdracht Izegem te bombarderen. Cowan stijgt op in zijn Bristol Fighter E 2523. Aan boord heeft hij Ludlow Norman Jones als observator. Jones is 21 jaar, heeft de graad van luitenant en is, net als Cowan, van Ierse komaf. Tijdens de vlucht komt een groep van 12 Duitse Fokkers vanuit het zuiden opdagen. Zij vallen aan boven Ingelmunster. Eén Fokker wordt neergeschoten ten oosten van Ingelmunster, een tweede ten noorden van Lendelede en een derde Fokker stort brandend neer ten noordwesten van Izegem. Aan Britse zijde beperken de verliezen zich tot één toestel, dat van Cowan en Jones. Hun vliegtuig wordt voor het laatst gezien om 17H50 in de omgeving van Ingelmunster. Zij keren niet terug naar de basis en worden genoteerd als missing in action, vermist tijdens de opdracht. In een veld in de buurt van de Onlede Molen, zowat 15 km ten noordwesten van de plaats van het luchtgevecht, is het toestel van Cowan en Jones neergestort. Afgedwaald, achtervolgd en uiteindelijk neergeschoten, of gewoon motorpech, wie zal het zeggen? De crash wordt beiden fataal. Piloot Cowan, die op slag dood moet geweest zijn, wordt begraven in de nabijheid van het eerste christelijke symbool dat men kon vinden, het veldkruis aan de hoeve Colpaert (nu Danny Verduyn). Wat er met Lt. Jones, de observator, gebeurd is, is onduidelijk. Heel waarschijnlijk heeft hij de crash overleefd en is hij, zwaar gewond, overgebracht naar het Duitse Lazarett in Lichtervelde. Hij sterft nog dezelfde dag en wordt op het Duitse Ehrenfriedhof begraven. Cowan wordt later overgebracht naar het Britse kerkhof te Dadizele, Jones naar het New British Cemetery in Harelbeke.

Erfgoedcel TERF