Nieuwstraat

In het jubileumjaar 2018 - 950 jaar Geraardsbergen - wordt de Nieuwstraat in het stadscentrum van Geraardsbergen een woonerf. Daardoor zal de straat ingericht worden als wandelstraat. Zo werden er al bloembakken en banken geplaatst, die het verkeer verplichten trager te rijden. De snelheid wordt er beperkt tot 20 km/h, waardoor voetgangers op de rijweg kunnen en mogen stappen. Parkeren in de Nieuwstraat wordt verboden.

Oude, vrij smalle straat, reeds van in 1309 "Nustrate" genaamd. Loopt in een steile helling naar beneden en verbindt de Vredestraat met de Penitentenstraat. Aan de linkerzijde: landschapsvormig steegje, de Kleine Nieuwstraat, vroeger zogenaamd "Borsesnijdersstraatje".

Straatbeeld bepaald door lijstgevels uit de 19de eeuw, oudere kernen voornamelijk aangeduid door muurankers. Heterogeen aspect door schaalverschillen, variërende kroonlijsthoogten en -parementen. Het groot aantal behouden houten winkelpuien op arduinen sokkel, voornamelijk met neoclassicistische inslag, wijzen op de belangrijke handelsfunctie in de 19de - begin 20ste eeuw. Duidelijke verschuiving naar woonfunctie in de loop van de 20ste eeuw.

In deze straat worden, door de Dienst Onroerend Erfgoed, diverse woonhuizen vastgesteld als bouwkundig erfgoed, onder andere:

Nieuwstraat 52:
Dubbelhuis met art-nouveau-inslag, drie traveeën en drie verdiepingen onder een zadeldak met centraal dakvenster, uit het eerste kwart van de 20ste eeuw. Lijstgevel van witte en groene geglazuurde baksteen met verwerking van oranje geschilderd houtwerk en metaal; begrenzing door hoekpilasters, van arduin op de begane grond, van baksteen op de bovenverdieping, uitlopend op arduinen siervazen. Opengewerkte begane grond en entresol: beglaasde wanden met verzorgd houtwerk tussen ijzeren I-balken opgevangen door arduinen deksteen van bakstenen pijlertje naast hoekpilaster. Bovenverdieping gemarkeerd door centrale houten loggia; hekbekroning op metalen consoles voor het dakvenster. Rondboogvormige bovenvensters. Gevelbeëindiging door fries en kroonlijst op modillons.

Nieuwstraat 45:
Lijstgevel van twee traveeën en drie verdiepingen met parement van faiencesteen uit het eerste kwart van de 20ste eeuw. Horizontale ordonnantie door middel van arduinen muurbanden die de lekdrempels en lateien der rechthoekige vensters verbinden. Kleurrijke gebloemde tegels tussen de gebogen schoorstukken der kroonlijst en op de hoekpilasters der neoclassicistisch getinte houten winkelpui op arduinen sokkel.

Nieuwstraat 44:
Rijhuis met vier traveeën en twee verdiepingen onder een gebogen zadeldak (Vlaamse pannen), uit de 18de eeuw. Verankerde lijstgevel met later gecementeerd parement met schijnvoegen. Rechthoekige bovenvensters gemarkeerd door natuurstenen onderdorpels, neoclassicistische rechtstanden met rozet en sluitsteen met leeuwenkop. Geprofileerde kordonlijsten onder een kroonlijst op klossen. Recent winkelpui.

Nieuwstraat 41 (nu Restaurant 't Notariaat):
Herenhuis, dubbelhuistype van vier traveeën en drie verdiepingen, uit de tweede helft van de 19de eeuw. Gecementeerde lijstgevel horizontaal geleed door middel van imitatiebanden op de begane grond, puilijst, muurbanden met rozetversiering en kroonlijst op klossen. Rechthoekige vensters met arduinen lekdrempel en latei op de benedenverdieping, in een meer uitgewerkte omlijsting met bekronende fries en druiplijst op de bel-etage en in een geriemde omlijsting met versierde sluitsteen op de bovenverdieping. Spiegel met rozetmotief op het entablement. Neoclassicistisch getinte rechthoekige deur gevat in een vlakke arduinen omlijsting met bekronend druiplijstje. Aansluitende hogere travee met zelfde kroonlijsthoogte als nummer 39. Lijstgevel met gelijkaardige gevelcementering gemarkeerd door loggia op bel-etage. Steekboogvormige bovenvensters in een riemomlijsting met sluitsteen. Kroonlijst op modillons.

Nieuwstraat 10:
Merkwaardig hoekhuis, dubbelhuistype van twee bouwlagen en respectievelijk drie en vier traveeën afgedekt met een mansardedak (kunstleien), daterend uit het laatste kwart van de 19de eeuw en voorzien van aangepaste winkelpui in het eerste kwart van de 20ste eeuw. Benedenverdieping met houten winkelpui op arduinen sokkel door middel van zware gekorniste puilijst afgelijnd van de bepleisterde en beschilderde bovenverdieping. Lijstgevel begrensd door composiete hoekpilasters, op de bovenverdieping gemarkeerd door een middenrisaliet uitlopend op een dakvenster en afgelijnd door composiete zuilen die een entablement en fries met maskerkop schragen. Centraal deurvenster gemarkeerd door balustrade en postamenten. Rechthoekige vensters op de bovenverdieping gevat in een riemomlijsting met versierde sluitsteen en gemarkeerd door eierlijstfries op de verdiepte borstwering. Gevelbeëindiging door entablement met casementenfries en gekorniste kroonlijst. Zijgevel van vier traveeën met linkertravee uitgewerkt als voorgevel. Drie rechtertraveeën met beluikte benedenvensters en bovenvensters, zie voorgevel.

Rodolpho