De 'grove den' in het domein van Hertberg

Toen de familie de Merode in 2004 hun domein van 1.500 hectare verkocht, werd Hertberg aangekocht door drie partners: Agentschap Natuur en Bos, de provincie Antwerpen en Kempens Landschap vzw.
Geografisch is het domein gelegen op de overgang van de Kempen en Hageland. We treffen er enkele ijzerzandsteenheuvels aan gevormd uit de Diestiaanzee.
Hertberg bestaat voornamelijk uit een monocultuur van naaldbossen, maar wordt via inrichting en beheer geleidelijk omgevormd naar een gevarieerd gebied met loofbos, naaldbos, heide, duin, ven en overgangssituaties. Zo werden onder andere open plekken gecreëerd waar heide zich kan ontwikkelen en ook de vennen werden hersteld.
De boom die het uitzicht bepaald is de 'grove den'. Deze boomsoort is niet echt inheems. Pas in de 16de eeuw werd de boom in de Kempen ingevoerd via Duitsland, Diest en Breda. Vooral tijdens het Oostenrijks bewind in de 18de eeuw wordt de den massaal op de heide aangeplant. Dat was niet naar de zin van boeren en herders waarvoor de heide wel degelijk een economische betekenis had. Vanaf de 19de eeuw werd het hout hoofdzakelijk voor de mijnbouw gebruikt als stutten voor de gangen. Vandaag heeft de den geen economische betekenis meer en worden de bossen deels omgezet naar gemengd hout, deels gekapt om het heidelandschap opnieuw een kans te geven.

Jan Rymenams