Knoteiken aan de Waverdijkstraat

Nergens in Vlaanderen komen nog zoveel knoteiken (Quercus robur) voor als in het Hageland en Zuiderkempen. Dit hebben we wellicht te danken aan de erwtenteelt die begin 20e eeuw een geweldige opgang maakte in de regio. De vraag naar rijshout steeg evenredig met de uitbreiding van de erwtenteelt.

Op de kaart van De Ferraris zien we dat de percelen niet zo erg groot zijn, meestal zo’n 2 hectaren, en omgeven met houtgewas. Vanaf de late middeleeuwen eeuw raakte de driejaarlijkse vruchtwisseling in onbruik. Er kwamen nieuwe, complexere vruchtwisselingssystemen in de plaats, waarin veel ruimte was voor nateelten en voedergewassen. Deze veranderingen leidden in veel regio’s tot een herinrichting van de middeleeuwse open fields. De lange en smalle repels werden samengevoegd tot grotere percelen en omgeven met hagen of houtkanten. Daardoor veranderde menig open field-landschap na verloop van tijd in een besloten heggenlandschap.

De houtwallen boden in het voorjaar bescherming tegen de droge wind en de vorst. De grachten vingen het water op dat van de velden afstroomde. Het hakhout werd elke 5 à 6 jaar gekapt, zodat het niet te hoog werd. De meest aangeplante soorten waren eiken, beuken, berken, populieren en hazelaars. Net zoals in het zuiden van de provincie Antwerpen kwamen hier veel knoteiken voor. In het noorden van het Hageland waren de velden omgeven met een aarden wal, die voorzien was van een ‘tuyn’ ofwel beplant met een doornhaag.

Toerisme Aarschot