Oud herenhuis van de koning - Namen

Het huidige (2024) gebouw waarin het Naamse justitiepaleis is ondergebracht, is de erfgenaam van de tweede residentie van de graven van Namen, die bekend stond als het "herenhuis van de koning" of "regeringspaleis" toen het het paleis van de gouverneurs van het graafschap Namen werd.

De residentie werd in 1631 gebouwd door architect Roussel en werd in de 19e eeuw aangepast aan zijn nieuwe functie als gerechtsgebouw. Het gebouw werd vervolgens gerestaureerd en uitgebreid door de provinciale architect Boveroulle in neorenaissancestijl.

Het complex, opgetrokken uit baksteen en arduin, bestaat uit vier vleugels die een rechthoekige binnenplaats omlijsten; alleen de gevel aan de straatkant is nog origineel. De hoofdgevel wordt gekenmerkt door een portiek-torenvormig voorplein, met in het midden een monumentaal halfrond portaal met lijstwerk in Lodewijk XIII-cartouche en omlijst door Toscaanse zuilen.

De bovendorpel en het balkon dateren uit de 19e eeuw. Een gewelfde doorgang leidt naar de geplaveide binnenplaats, omzoomd door een galerij van gebogen Toscaanse zuilen. Alleen de zuilengalerij bij de ingang is origineel, maar deze is academisch gerestaureerd.

In 364 jaar tijd stonden 31 gouverneurs aan het hoofd van het graafschap Namen, van Antoine de Croÿ, benoemd in 1429 door Filips de Goede, hertog van Bourgondië, tot François-Joseph-Rasse, prins van Gavre, benoemd door keizer Leopold II in 1791. De gouverneur was de "kapitein-generaal van het graafschap", namens de graaf van Namen, verantwoordelijk voor de verdediging van het grondgebied en oefende het leiderschap uit bij afwezigheid van de vorst. Vanaf de 17e eeuw verminderden de voorrechten van de gouverneurs geleidelijk. 

De Koningszaal speelde een centrale rol bij de inhuldigingsceremonies van de vorsten als graven van Namen. Op de dag van de inhuldiging verzamelde de stoet zich aan het paleis, onder leiding van de gouverneur, en trok naar de kathedraal van Saint-Aubain, om vervolgens dezelfde weg in omgekeerde richting te volgen. De festiviteiten duurden meerdere dagen. De nieuwe graaf van Namen verbleef in het paleis en ontmoette de burgerlijke gezelschappen van de stad op het binnenplein.

Willem Vandenameele