Waasmunster-Groot-Broek-Sombeke 10.3 km

Van N470a, 9250 Elversele, België
Naar Nieuwe wandeldijk, 9250 Elversele, België

Routering Manueel

De Durme: Deel van een groter geheel binnen het Scheldebekken.

We starten aan de Koolputten aan de Mirabrug over de Durme. De koolputten verwijzen naar de belangrijke rol van de vroegere aanlegkaai aan de Durme op de grens Hamme-Temse-Waasmunster. De waterwegen waren in het verleden belangrijke en goedkope verkeerswegen voor verkeer en transport tussen nederzettingen en leidden tot concentratie van economische activiteiten. Dus ook veel steenkool en bouwmaterialen werden er verhandeld.

Via de Durmebrug( nu Mirabrug genoemd) reed de tram vanuit Hamme, begin jaren 1900, naar Linkeroever Sint Anneke via Tielrode, Temse, Kruibeke ,Burcht en zo naar het Vlaams hoofd`. Daar waren meerdere veren van strategisch en economisch belang naar de stad Antwerpen. Pas in 1923 werd de ‘De Konijnenpijp’ voor wagentransport en de voetgangerstunnel aangelegd.

Het Groot Broek en Klein Broek(samen bijna 100Ha groot) zijn beiden gelegen ten noorden van de Durme en gescheiden van elkaar door de gewestweg N41, met de nieuwe Durmebrug. Zij maken deel uit van een reeks belangrijke Sigmaprojecten in de Schelde-Durme vallei. Op aandringen van Europa fungeren zij in de nabije toekomst als ontpolderingen ,in feite een teruggave van ruimte aan de Durme om de veiligheid tegen overstromingen structureel tegen te gaan. Ontpolderingseffect op de Durme: Door de massale verbreding en grote ruimte voor het Durmewater krijgen we een drukval-effect op Durme en Scheldevloed. De Durme monding in de ZeeSchelde is als een hefboom op de Scheldevloed door de veroorzaakte drukval. Ook zal de zeldzame getijdenatuur zich na verloop van tijd ontwikkelen vanaf de boorden van de ontpolderingen. De ontwikkeling van slikken en schorren in de getijdengebieden zijn een keerpunt tot grotere biodiversiteit van planten, vissen en voor alle noodzakelijke voedingsbestanddelen van de wereldvoedselketen die gratis beschikbaar zijn in een gezonde getijdenrivier. Intens wetenschappelijk onderzoek, toont het belang aan, van de laaggelegen Broeken die onteigend werden als overstromingsgebieden.Driehonderd jaar geleden lag het gemiddelde hoogtij op de Schelde rond drie meter ter hoogte van de grens met Nederland aan de kerncentrale van Doel. Vandaag ligt het gemiddeld hoogtij op de Schelde tussen 6 tot 6,5 m ter hoogte van Mariekerke-Sint Amands .

Samen met de overstromingsgebieden zoals de Bunt, Tielrode Broek, de Potpolders langs de Durme, de Schelde en haar vele bijrivieren scheppen zij een groot netwerk van overstromingsgebieden. Zij waarborgen een grotere veiligheid bij het beheersen van zware noordwesten stormen op de Noordzee. Waar mogelijk worden zij ook ingericht als getijdengebied. 24u op 24u zijn zij onmisbaar voor de zuivering van het Scheldewater door de nabootsing van de getijden door de instroom van een deel van het getij.

Route beschrijving :Waasmunster-Groot Broek-Sombeke luswandeling 10.3 km

Waasmunster Groot broek-Sombeke, luswandeling 10.3 km(afgeleid van Kleinbroek- Grootbroek)(Loe) en (gpx Wikiloc Jodsm).

Start: het infobord aan de start (Sombekestraat) geeft een overzicht van het Groot en Klein Broek. Beiden worden zij omgevormd tot een ontpoldering. Dit betekent dat de Durmedijk over grote lengte op meerdere plaatsen wordt verlaagd.                                               

Door de werken die de komende twee jaren( 2023-2024) nog moeten worden uitgevoerd om het Groot en Klein Broek volledig in werking te brengen kan het gebeuren dat deze route (gedeeltelijk) ontoegankelijk is en afgesloten wordt. Gelieve dan ook die aanwijzingen te respecteren en eventuele omleidingen te gebruiken.

Nu stappen we in westelijke richting langs de Sombekestraat. Aan de linkerzijde zien we na +/-350 m een smalle kreek vanuit de DURME. Deze wordt de aanzet van een dijkverlaging bij de ontpoldering.        

We verlaten na 200m op links de Sombekestraat en volgen het wandelpad langs de Durme en bereiken na 250m het Beerkaaihuisje. Daarbij hoort het verhaal van de Beerotter. Een zeilschip met platbodem, ingericht voor beertransport, bracht die van uit de steden naar het platteland voor de bemesting van de landbouwgronden. Dat was de meest normale gang van zaken vóór de opkomst van de kunstmeststoffen. In ondergrondse beerputten aan het beerkaai huis werd deze gestockeerd en opgehaald door de landbouwers uit de regio en verspreid op hun akkerland ter bemesting.   

We verlaten het Beerkaaihuisje noordwaarts en houden links aan op de Sombeke straat en steken de dijkweg ((Vlaszakstraat) over om via het wandelpad, rechts, af te dalen in het laag gelegen Sombeke Broek, ook Potpolder 1 genoemd. Het Meulendijkbroek ligt tussen Potpolder1 en de Durme en wordt ook verlaagd en in verbinding gesteld met de Durme door de afgraving van de Durmedijk in functie van de ontpoldering van het Groot Broek

Het wandelpad brengt ons op de wandeldijk linkeroever van de Durme. ( km 1.55) We volgen rechts en verlaten de dijk na 400m rechts en volgen het Meersenpad ruim 450 m en slaan links af en volgen de Kattenwegel. Als we achterom kijken hebben we en mooi overzicht van de Sombeekse meersen. Ze hebben een sponsfunctie voor het bronwater dat doorheen de kleilagen van de cuesta-helling neerstroomt richting Durme vallei. Zij zorgen voor een koelende invloed  tijdens de zomer en ook voor extra opname van co²uit de lucht en een aanvulling van het grondwaterpeil. Deze Durme meersen maakten deel uit van de vruchtbare hooilanden alom bekend in de 19de en 20ste eeuw. Zéér specifiek zijn hier ook de aanwezige ‘Bronbosjes’ die eveneens gretig gebruik maken van het aanwezige vocht dat als bron of kwel uit de bodem stroomt. Aan het kruispunt volgen we rechts de Zandstraat opwaarts tot aan de Dommelstraat, 100 m naar links en rechts het wandelpad Edmond Verstraeten opwaarts blijven volgen tot het einde van de boomgaard aan ons linker zijde. We kruisen de Vierhuizenstraat,20 m links aanhouden en dan rechts aan en blijven nog de Edmond Verstraeten wegel volgen. We kruisen de Veldstraat om uiteindelijk de Margrietstraat te bereiken. We slaan rechts af en volgen nog steeds de Edmond Verstraeten wegel en aan de eerste rechts (De Sombe) inslaan.(KM 6.15). De Sombe volgen tot op het ronde pleintje, bekroond met de lommer van 13 bomen. Een groen rustpunt van formaat met toekomst zeker als we de koelende klimaatwaarde ervan voorop stellen. We verlaten het pleintje langs waar we het bereikt hebben en aan de linker zijde nemen we de wegel, de Sombe, en bereiken de Kapelwijk 42 met een picknick tafel met zitbanken in de lommer. De Sombe-wegel geeft uit op de Kapelwijk(als we met de rug naar de picknicktafel staan) en daar rechts afslaan en de tweede straat rechts (Veldstraat) tot de eerste straat links de Vierhuizenstraat 250 m volgen en eerste links (KM 7), na 160 m opnieuw links en zuidwaarts blijven stappen(+/-600 m) tot aan de Warandestraat in het centrum van Sombeke dorp met zijn typisch Keltisch driehoekig plein ook ’Dries’ genoemd.

Links van het pleintje nemen we de Drieswegel en belanden in de tuin van Vzw Lia. In vzw. Lia worden kinderen, jongeren, jongvolwassenen en gezinnen begeleid. De hulpverlening behoort tot de bijzondere jeugdzorg, een onderdeel van de jeugdhulp in Vlaanderen. Binnen deze context worden jongeren ook betrokken bij natuurbeheer en andere zorgtaken om hun betrokkenheid op de maatschappij beter te structureren.                                     Zuidelijk volgen we de Smoorstraat en achter de groene wand, aan de linker zijde, bevinden zich de gebouwen van het Kasteel van Sombeke. Voorbij het kasteelpark bereiken we de ringdijk van het Groot Broek die het achterland beschermt tegen wateroverlast door zijn hoogte van 8m taw en de bijhorende dijkgracht en waterbekken. Twee pompgemalen in het gebied pompen, bij bedreigende waterstand, automatisch het overtollig water naar de Durme.

Als besluit mogen we stellen dat ,Waasmunster – Sombeke, als onderdeel van het Schelde-Durme rivierenpark, met zijn zuidelijke ligging op de cuestahelling een bijzondere natuurlijke explosie te wachten staat als we zien wat er de voorbije jaren sinds de start van de grote werkzaamheden reeds is veranderd onder invloed van de vernatting van delen van het gebied(tijdelijke vernatting van Klein Broek en van het Meulendijkbroek)