Gods wegen zijn ondoorgrondelijk, en zijn vastgoedportfolio is dat ook. Maar kloosters en kerken die hun religieuze functie verloren, zijn niet noodzakelijk godvergeten of -verlaten. Apache gidst je langs Leuvens kerkelijk erfgoed dat een nieuwe bestemming kreeg, en reconstrueert het niet altijd even katholieke verhaal daarachter.

Leuven is een stad vol stille ordes. Benedictijnen op de heuvel, lazaristen langs de vaart, zusters en broeders in de benedenstad – elk met hun eigen muren, tuinen en routines. Maar die plekken staan steeds vaker leeg, worden omgebouwd tot cohousing, congrescentrum of woonzorgkamer. Wie erft de stad als God de wijk verlaat? Deze wandeling volgt het spoor van acht locaties die de overgang van religieuze naar stedelijke logica verbeelden – en vraagt onderweg hoe we als samenleving omgaan met erfgoed, eigendom en wie daar eigenlijk van profiteert.

De voorbije veertig jaar zijn er in België 14,8% minder gebouwen ‘bestemd voor eredienst’. In absolute cijfers gaat het om een krimp met 220 hectare of 2,2 miljoen vierkante meter. We hebben het dan voornamelijk over kloosters, abdijen, kerken en kapellen – al vallen ook synagogen, moskeeën en tempels onder die vastgoedcategorie.

Het overgrote deel daarvan – ruim 200 hectare – werd vanaf 2007 van de hand gedaan. Dat blijkt uit kadasterdata die Apache in 2024 verzamelde. Brussel telde toen 15% minder religieuze gebouwen, Wallonië zag een daling van 7,7% en Vlaanderen – waar het meeste religieuze vastgoed ligt – herbestemde 18%. Nergens in België werden meer gewijde plaatsen verkocht en herbestemd dan in Leuven. 

Deze zomer neemt Apache zijn lezers mee door Vlaanderen, en door zijn archief. Wandel door pittoreske steegjes, fiets tussen velden in volle bloei en passeer vergeten gedenktekens, gebarricadeerde kasteelpoorten of nieuwbouwprojecten met een geurtje aan.