Kan Pardal of de “Urenmakerij”

De Astronomische Klok van Billeter in het Congres van Afgevaardigden.

Inleiding:
Aan het einde van de 19e eeuw, in het licht van de groei van Gràcia, besloten de eigenaren van Can Pardal hun grond te urbaniseren en de boerderij af te breken om het gebouw te construeren dat we vandaag de dag zien, met een portiek en een toren met klok en klokken. Het lijkt er echter op dat deze boerderij, voordat hij werd afgebroken, een illuster persoon huisvestte: Albert Billeter, een Zwitserse horlogemaker, die, zoals niet anders kon, zich bijna dertig jaar in Gràcia vestigde.

Inhoud:
"Fabriek van Torenklokken voor Kerken, Spoorwegen, Fabrieken en buitenhuizen. Bewakingsklokken, Elektrische Telegrafen en Wetenschappelijke Apparaten", was de naam die de Zwitser Albert Billeter gebruikte om zijn zaak aan te prijzen. Billeter was vertrokken uit La Chaux-de-Fonds in Zwitserland, waar hij uurwerken had gestudeerd, via Italië naar de Villa van Gràcia. Het eerste wat hij deed bij zijn aankomst was het vervaardigen van een grote astronomische klok die de beweging van de aarde en de maan ten opzichte van de zon toonde, de lokale tijd en die van 20 andere meridianen gaf, naast andere gegevens. Zonder aarzeling stuurde Billeter een brief naar het Congres van Afgevaardigden in Madrid, waarin hij, na te hebben aangetoond dat het noodzakelijk was om "nationale horlogetechniek" te ontwikkelen zodat Spanje niet afhankelijk zou zijn van het buitenland, de astronomische klok aanbood in ruil voor een geldbedrag dat hem toeliet een permanente werkplaats te openen. Het Congres kocht de klok, die nog steeds functioneert en zich in het Paleis van het Congres bevindt. En het moet een hele sensatie geweest zijn, want onmiddellijk daarna gaf de andere kamer van vertegenwoordigers, de Senaat, Billeter de opdracht om een nog grotere astronomische klok te maken. Billeter had bijna tien jaar nodig om het te maken en, met de politieke onrust van die tijd, trok de Senaat zich terug en bleef de klok zonder koper. In de loop der tijd kwam het in handen van de timmermansfamilie Moragues, de makers van het meubel van de klok. Toen Billeter niet meer in Barcelona was, werd de klok tentoongesteld in het Paleis voor Wetenschappen van de Wereldtentoonstelling van 1888, waar hij een gouden medaille won. Later werd hij aangekocht door de Koninklijke Academie van Wetenschappen en Kunsten van Barcelona, die hem nog steeds bezit. Billeter was ook de auteur van de klok van de Klokkentoren van Gracia die in 1929 werd vervangen, toen hij werd verplaatst naar het hotel op het Plaza España dat de toegang tot het terrein van de Wereldtentoonstelling van dat jaar vormde. In 1952 werd hij van het hotel gedemonteerd en sindsdien is hij verloren gegaan. In 1865 bouwde Billeter in opdracht van de gemeente de klok voor de Kathedraal van Barcelona, die nog steeds functioneert.


Meer informatie:

Eduard Farré Olivé (1996): Alberto Billeter, een Zwitserse horlogemaker in Barcelona. (1e deel) "Arte y Hora" n. 121-H/4, Nov-Dec, p. 12-18. (2e deel) "Arte y Hora" n. 122H5, Jan-Feb 1997, p. 6-11.

Rutes científiques de Barcelona