Omaha Beach

Wist je dat je op vele stranden van Normandië deze scherpe silexscherven kan treffen. En die hebben iets te maken met D-Day (6 juni 1944). Deze silexscherven zijn vaak fragmenten van bommen die tijdens de landing en de daaropvolgende bombardementen werden afgeworpen. De explosies zorgden ervoor dat het silexgesteente in kleine, vlijmscherpe stukjes verbrijzelde. Velen van de soldaten die betrokken waren bij deze landingen zagen hun einde door de impact van bommen en het rondvliegen van dit gevaarlijke gesteente.

Wanneer silex breekt, ontstaan er schelpvormige breukvlakken met uiterst scherpe randen, vergelijkbaar met het scherpe uiteinde van een operatiemes. De spanningsgolf die ontstaat bij het breken van silex zorgt voor een schelpvormige breuk die extreem scherp afloopt. Dit maakt het gesteente zeer geschikt als snijwerktuig of wapen in de prehistorie. Vuursteen scoort 7 op de schaal van Mohs, waardoor het hard genoeg is om een scherpe rand te behouden zonder snel te bot worden.

Tijdens de landing in Normandië veroorzaakten de explosies van bommen niet alleen schade door de explosieve kracht zelf, maar ook door de scherfwerking van deze silexfragmenten. Soldaten liepen hierdoor vaak ernstige wonden op.

Noem het geologische oorlogsvoering.

Zelfs decennia later kunnen aangespoelde scherven nog steeds gevaarlijk zijn wegens hun scherpte.

Het spanningsveld in silexkeien waardoor schelpvormige breuken ontstaan, komt doordat silex (vuursteen) een amorfe, glasachtige structuur heeft. Dit betekent dat de atomen niet in een regelmatig kristalrooster zijn gerangschikt, maar meer willekeurig, zoals bij glas. Bij breuk ontstaan daardoor karakteristieke conchoïde (schelpvormige) breukvlakken omdat het materiaal niet langs zwakke kristalvlakken kan splijten, maar in een gladde, bolle schelpvorm breekt die scherpe, vlijmscherpe randen geeft.

Pascal Brackman