Porta Carmine - Erice

De Porta del Carmine ligt centraal binnen de stadsmuren en is de enige met een omwalling en een aangrenzend plein binnen de muren zelf.

Bij gebrek aan specifieke historische informatie lijkt de oorsprong, net als bij de andere twee stadspoorten, terug te gaan tot de periode tussen de Normandische tijd, toen de stad werd versterkt, en de 14e eeuw, toen de stad weer opbloeide. De megalithische structuur van de basis en de zijwallen van de poort en de eenvoudige, lineaire architectuur van militaire aard wijzen niettemin op een oude oorsprong, hoewel de aanwezigheid van de ronde boog, in tegenstelling tot de spitsbogen van de andere twee stadspoorten, de poort dichter bij de 14e eeuw plaatst.

Het is de middelste tussen de drie bestaande poorten en ziet er duidelijk middeleeuws uit, ondanks de verschillende renovaties die het in de loop der tijd heeft ondergaan. De poort, aan de westkant begrensd door een dennenbos, kijkt uit op het Piazza del Carmine, waar vijf straten in de stad vandaan komen en waar de Kerk van Carmine en het militaire paleis op uitkijken.

De aanwezigheid boven de boog van een grote bolvormige nis met daarin een standbeeld in calcareniet zonder hoofd van St. Albert uit de 17e eeuw, geeft de poort een belangrijke betekenis en maakt het een van de belangrijkste ingangen tot de stad. 

De stadspoorten moeten worden beschouwd als een integraal onderdeel van de onneembare stadsmuren van Erice die in de Normandische tijd werden versterkt en waarin nieuwe en grotere poorten werden gecreëerd. Concreet zijn de zichtbare poorten van het dorp Erice: Porta Trapani, die uitkomt in de richting van de provinciale hoofdstad waarin twee robuuste bastions de spitsboogvorm flankeren. Porta Spada verwijst naar het bloedbad dat de Anjou's aanrichtten tijdens de 'Vespro'-opstand in de buurt. Ten slotte wordt Porta Carmine, gelegen tegenover de gelijknamige kerk, gekenmerkt door de nis met het kalkstenen beeld van St. Alberto (nu zonder hoofd) dat deze domineert. Van de vierde poort, die van Castellammare, zijn de overblijfselen van zijn machtige basis ontdekt na recente opgravingscampagnes in het noordelijke deel van het stadscentrum, vlakbij de Spaanse wijk. Deze poort, die zijn naam dankt aan het feit dat hij in de richting van Castellamare del Golfo lag, moet het eindpunt hebben gevormd van een oude en belangrijke communicatieroute, de zogenaamde “Trazzera di Bonagia”.

Willem Vandenameele