De Oude IJsselbrug

Zwolle heeft heel lang moeten wachten op een vaste oeververbinding. Waar collega-hanzesteden als Deventer en Kampen al eeuwenlang een brug over de IJssel hadden, moesten de Zwollenaren het doen met het Katerveer. Pas in 1930 werd de vaste oeververbinding voor wegverkeer een feit en werd het veer gesloten. De IJsselbrug was meteen van groot strategisch belang. De poort naar het noordoosten van Nederland liep vanaf Amersfoort via de Zuiderzeestraatweg naar deze brug en vanaf Zwolle verder naar de noordelijke provincies. Vanwege dit strategische belang werd het hoofdgedeelte van de IJsselbrug in de vroege ochtend van 10 mei 1940 door het Nederlandse leger opgeblazen, om de opmars van de Duitsers af te remmen. De stalen boogbrug viel in het water, maar de rivierpijlers en de aanbruggen bleven versie van gewapend beton. gespaard. Het herstel van de brug duurde bijna 3 jaar. In januari 1943 was operatie "in den oorspronkelijke toestand" voltooid. Het houten dek van de hoofdbrug werd vervangen door een versie van gewapend beton. In de winter van 1944/45 was de IJsselbrug het decor van hartverscheurende taferelen. Hongertrekkers zagen deze brug als verbindingsschakel tussen de provincies waar honger was - met name Noord-Holland, Zuid-Holland en Utrecht - en de provincies in het noorden en oosten van het land waar nog eten te vinden was: het beloofde land achter de IJssel. De brug was fysiek een enorm obstakel door de hoogte, maar ook door de barre kou en de gladheid. Bewoners van beide zijden van de brug, zowel uit Hattemerbroek als uit Spoolde en de Veerallee, hielpen de hongertrekkers bij het 'overbruggen' van de IJssel. Toch hebben ook velen de hongertochten niet overleefd. Naar schatting zijn zo'n 22.000 mensen tijdens de tochten omgekomen. Aan het eind van de Tweede Wereldoorlog werd de Ijsselbrug nogmaals opgeblazen, dit keer door het Duitse leger om de geallieerden dwars te zitten. Zonder succes. In oktober 1947 werd de brug weer in gebruik genomen. Na de ingebruikname van de Nieuwe IJsselbrug in 1970 enkele honderden meters noordelijker, is het strategisch belang van de oudere brug, nu Oude IJsselbrug geheten, afgenomen en kiest het doorgaande verkeer voor de nieuwe brug. De Oude IJsselbrug verdient echter een plaats in de geschiedenisboeken vanwege de belangrijke rol die de brug speelde in een cruciale periode van onze recente geschiedenis. Daarom is op 21 december 2005 midden op de brug een plaquette geplaatst om de herinnering aan deze gruwelijke hongerwinter ook voor de huidige en toekomstige generaties levend te houden!

IJsseldelta