Protestantse Gemeente te Oudenbosch C.A.

Toen de Hervormden in 1799 de oorspronkelijke parochiekerk en de pastorie hadden moeten afstaan, hebben zij enige tijd gekerkt in een lokaal op de zogenaamde "Oliemolen". Daarna zijn de kerkdiensten gehouden in de van de katholieken afgenomen pastorie aan de Fenkelstraat en wel van 1804 tot 1819. Koning Lodewijk Napoleon, die vanaf 1807 regent was, bepaalde bij Koninklijk Besluit van 4 mei 1809, no. 1 art.2 dat binnen Oudenbosch een kerk zou worden gebouwd voor de Hervormden van Oudenbosch, Rucphen en Zegge. Hij zegde daarvoor toe een bedrag van zevenduizend gulden. De landrost van Brabant gelastte vervolgens op 13 mei daarna de Hervormde gemeente van Oudenbosch om er zorg voor te dragen dat de kerk gedurende het lopende jaar (1809) opgebouwd en voltrokken was. Verder beval hij dat de opbouw plaats moest vinden door middel van een publieke aanbesteding.
Het gemeentebestuur werd opgedragen de Hervormden behulpzaam te zijn en hen een geschikt terrein of lokaal aan te wijzen en er zorg voor te dragen, dat de nieuw te bouwen kerk zoveel mogelijk de gemeente tot sieraad zou strekken. Al spoedig had men een geschikt terrein gevonden, n.l. de tuin van de pastorie in de Fenkelstraat. Bij Koninklijk Besluit van 13 september 1809 schonk Lodewijk Napoleon deze tuin aan Predikant en Kerkenraad in eigendom. Maar de politieke gebeurtenissen in de zomer van 1810, de gedwongen troonafstand van Koning Lodewijk Napoleon en de inlijving van Holland bij Frankrijk zette een verdere ontwikkeling der plannen stop.
Voorlopig bleef de pastorie als Hervormd kerkgebouw dienstdoen. Omdat de toegezegde som niet geheel was uitbetaald, duurde het tot 1818 eer de bouwplannen werden doorgezet. Op 23 maart 1819 kon de Burgemeester van Oudenbosch, Jacobus Benjamin van Breda de eerste steen leggen, zoals blijkt uit een in de buitenmuur van de kerk ingemetselde steen met opschrift.
Op 17 oktober 1819 kon het kerkgebouw in gebruik worden genomen. De nieuw beroepen predikant, ds. Hermanus Johannes Krom hield bij die gelegenheid een feestpredikatie. Het handschrift van die gelegenheidspredikatie "op de nieuw gebouwde kerk te Oudenbosch" is bewaard gebleven. (Dit blijkt hieruit, dat dit handschrift in April 1908 werd geveild bij het bekende veilinghuis Frederik Muller in Amsterdam)
De restauratie van de kerk in 1972 is uitgevoerd onder leiding van het architectenbureau Keij en Verduijn te Oudenbosch. Dat de restauratie van de kerk nodig was, valt af te leiden uit een opmerking van ds. C.B. Dekker uit Rucphen (preek in 1988): "Toen ik hier vóór de restauratie eens preekte, was de kansel de enige plaats in de kerk waar je nog droog stond!"
Bij de verbouwing van de consistorie in 82/83 is deze ingrijpend gewijzigd. Had deze daarvoor een zaalindeling met verhoogd podium, na de restauratie is de consistorie getransformeerd in een moderne vergaderruimte met passend meubilair en keukenhoek.

Lineke Geluk