Zoetermeersche Meerpolder

De eerste bewoners van Zoetermeer vestigden zich rond het jaar 1000 aan een groot zoetwatermeer. Ze volgden via de Oude Rijn de natuurlijke stroompjes naar de Noord-Aa en kwamen even verder bij het meer uit. Daar viste men en tegelijk ontgonnen ze telkens een klein deel van het omringende veenmoeras om graan te telen en vee te laten grazen. Langzaam groeide de ontginning in wat wij nu Buytenwegh en De Leyens noemen.

Rondom het meer groeven de boeren vanaf de 14de eeuw steeds meer het veen af voor de winning van turf. En met sloten ontwaterden ze de drassige grond. Dit betekende inklinking van de grond, zodat dat gebied lager kwam te liggen dan het meer. Door golfslag sloeg het water over en door de kleine dijken heen.

Om het meer lieten zij een ringdijk aanleggen met ringvaart. Die kwamen via twee verlaten (sluizen) uit op de hoger gelegen boezemwateren bij Stompwijk en de Noord-Aa. Een gang van drie achter elkaar staande molens met schepraderen maalden het meer langzaam leeg; en hielden het daarna in natte tijden droog. Een zeer laag gelegen deel in het zuidwesten moest tot 1895 met een kleine weidemolen bemalen worden.

De boerderijen bouwde men tegen de ringdijk aan zodat ze droog bleven. Nog steeds wonen boeren langs de ringdijk die vee weiden en akkers bewerken. De polder vormt een groene buffer tussen de omringende steden en ligt op de rand van het Groene Hart. De ovale vorm van het oorspronkelijke meer is op elke kaart herkenbaar.

routeburo