Bruggetje van Bartje

De brug over de Reest, staat ook bekend als het bruggetje van Bartje. Hier zijn opnames gemaakt van de televisieserie Bartje terwijl hij met een geit over deze brug loopt.

Bartje Bartels is de hoofdpersoon uit twee streekromans van Anne Vries en is uitgegroeid tot hét boegbeeld van Drenthe. Ook buiten de provincie is hij zeer bekend. Vrijwel ieder Nederlander weet in ieder geval wat Bartje niet eten wil. Bruine bonen..

De Nederlandse onderwijzer Anne de Vries (1904-1964) groeide op in het dorpje Kloosterveen, vlakbij Assen. Het schrijven zat er bij hem al vroeg in. Als scholier schreef hij stukken voor de Asser Courant. Later verhuisde de schoolonderwijzer naar Zeist, maar hij bleef altijd met liefde terugdenken aan Drenthe. Uit heimwee naar zijn geboortegrond schreef hij in de winter van 1934-1935 zijn beroemde jeugdroman Bartje. Het werk werd uitgeven bij de destijds bekende Nijkerkse uitgeverij Callenbach en werd een enorm succes. Vooral bekend is de scene waarin de jonge Bartje zijn ouders in duidelijke bewoordingen laat weten dat hij niets van bruine bonen moet weten: “Ik bid niet veur brune bonen!”

De jonge Bartje groeit op in een arm landarbeidersgezin. Bruine bonen vindt hij het walgelijkste eten dat er bestaat. Hij wordt er al misselijk van als hij eraan denkt hoe hij de eerste taaie hap tot zich moet nemen. En hij is koppig. Hij lust het echt niet, dus hij eet niet. Zijn vader reageert woedend als Bartje heeft verklaard zelfs niet voor de bruine bonen te willen bidden. Het boek van De Vries gaat vanzelfsprekend over méér dan bruine bonnen. De streekroman beschrijft vooral de jeugd van een jonge dromerige boerenzoon, geboren in een arm gezin dat gedurende de crisisjaren het hoofd boven water probeert te houden. De gevatte Bartje, altijd wel te porren voor een mooie kwajongensstreek, probeert steeds op creatieve wijze om te gaan met het gebrek aan geld. Door een streek van Bartje en zijn broertje verliest vader op een dag zelfs zijn werk, waardoor het gezin nog armer wordt.

Hoewel De Vries zich bij het schrijven liet inspireren door zijn jeugdherinneringen, moet zijn beroemde werk niet beschouwd worden als een autobiografie. Het boek werd vertaald in het Duits, Zweeds, Fins, Deens, Noors, Tsjechisch en Hongaars. Later schreef de Vries nog een vervolg op het werk: Bartje zoekt het geluk.

In 1972 werd Bartje verfilmd voor een zevendelige televisieserie, geregisseerd door Willy van Hemert. Deze serie was net als het boek een doorslaand succes en zorgde er uiteindelijk voor dat Bartje uitgroeide tot hét symbool van Drenthe. De rol van de jonge Bartje werd in de serie vertolkt door de negenjarige Jan Krol. Jaap Schadenberg kroop in de huid van de wat oudere Bartje. Alle rollen werden gespeeld door geboren Drenten en de dialogen in de streektaal gevoerd met ondertitels in Algemeen Nederlands. De serie werd in zeven afleveringen uitgezonden door de NCRV, beginnend op 26 december 1972. In de zomer van 1985 werd de serie herhaald. In 2004 herhaalde de NCRV de tv-serie ook, maar had de originele afleveringen van 55 minuten teruggebracht naar een (voor de omroep makkelijker) lengte van 45 minuten.

routeburo