Paleis Soestdijk

Rond 1650 liet Cornelis de Graeff, de toenmalige burgemeester van Amsterdam aan de weg tussen Baarn en Soest een buitenverblijf bouwen: de Hofstede aen Zoestdijck. In 1674 verkoopt De Graeffs zoon Jacob de hofstede Soestdijk aan zijn jeugdvriend stadhouder Willem III. De hofstede werd vermoedelijk tussen 1674 en 1678 in opdracht van Willem III uitgebouwd tot een jachtslot, ontworpen door Maurits Post, zoon van Pieter Post. Toen Willem III en Koningin Mary in 1684 het landgoed het Oude Loo verwierven, liet het paar daar een nieuw jachtslot bouwen. Soestdijk werd daardoor niet meer zo vaak gebruikt.

In 1702 erfde de Friese stadhouder Johan Willem Friso Soestdijk doordat Willem III kinderloos overleed. Na het overlijden van Johan Willem Friso in 1711 woonden zijn vrouw en zijn zoon, de latere stadhouder Willem IV, in de zomer op Soestdijk. Willem IV overleed in 1751 en zijn vrouw en zoon bleven in de zomer op Soestdijk wonen. Het buiten de Eult, aan de overkant van de Amsterdamse Straatweg, tegenwoordig het Baarnse Bos, is door de erven van Willem Gideon Deutz op 17 juli 1758 voor 319 000 gulden verkocht aan de Prinses-Gouvernante Anna van Hannover.

In 1787 kwam het bij Soestdijk tot een handgemeen tussen patriotten en Oranjegezinden, waarbij een dode en enkele gewonden vielen. De Utrechtse Staten beloonden de officieren van de wacht met een bijzondere gouden of zilveren medaille.

Tijdens de Franse oorlog werd Paleis Soestdijk in 1795 door de patriotten als oorlogsbuit in beslag genomen. In 1799 werd het verkocht. Het werd bestemd tot logement. Lodewijk Bonaparte, de broer van de Franse keizer Napoleon, nam het in 1806 in bezit en liet een nieuwe uitbreiding aan het paleis bouwen. Hij gebruikte het tot 1810.

Na de bevrijding werd het paleis uitgebreid met twee vleugels aan weerszijden van het hoofdgebouw met kenmerkende halfronde colonnades: de Soester vleugel aan de linkerkant gezien vanaf de straat, en de Baarnse vleugel aan de rechterzijde. Het paleis werd 's zomers bewoond door Willem II en zijn echtgenote Anna Paulowna, die het opnieuw inrichtte. Na haar dood in 1865 ging het over naar Prins Hendrik, broer van koning Willem III. Deze was stadhouder van Luxemburg, maar gebruikte Soestdijk als Nederlands pied-à-terre.

Koningin-moeder Emma heeft Paleis Soestdijk gebruikt als zomerverblijf tot haar dood in 1934. Er werden enkele kleine vernieuwingen aangebracht, zoals de aanleg van elektrische bedrading. Verder werden er twee kleedkamers op de eerste verdieping van het hoofdgebouw aangebouwd.

Na de dood van Koningin-moeder Emma werd het paleis verbouwd om als woning te gaan dienen voor prinses Juliana en prins Bernhard. De grootschalige verbouwing gebeurde met name aan de Baarnse vleugel. Er werd een grotendeels ondergrondse bioscoopzaal aangebouwd voor prins Bernhard. Verder kwam er in het souterrain een grote keuken. Op de begane grond werden werkkamers voor Juliana en Bernhard, een eetkamer, een bibliotheek en een turnzaal ingericht. Verder kwamen er vier gastenappartementen. De eerste verdieping werd uitgebreid met slaap-, bad- en kleedkamers voor Juliana en Bernhard en hun kinderen. Ook werden er vertrekken ingericht voor het personeel.

In 1937 betrokken prinses Juliana en prins Bernhard het paleis. Voor het eerst in zijn geschiedenis werd het de woning van een jong gezin. Alle prinsessen, met uitzondering van prinses Margriet, werden op Soestdijk geboren. Hoewel Juliana als koningin haar werkzaamheden officieel in Huis Ten Bosch te Den Haag verrichtte, gebeurde dit in de praktijk maar weinig; de koninklijke familie maakte tijdens de regeerperiode van Juliana voornamelijk gebruik van Soestdijk en Paleis Het Loo. Paleis Soestdijk werd in 1948 officieel de hoofdresidentie van het staatshoofd en Paleis Het Loo ging dienen als buitenverbijf, terwijl in dit laatste prinses Wilhelmina ging wonen. Om als werkpaleis te kunnen dienen werden in de Soestervleugel de secretariaten van Juliana en Bernhard ondergebracht.

MX-5 Roadster Club NL