Rhenen - Veenendaal (ns wandeling elsterberg)

Rhenen
De Cunerakerk is genoemd naar Cunera van Rhenen, een maagd en martelares die bekendstaat als de beschermheilige van Rhenen. De kerk is een van Nederlands mooiste laat-gotische hallenkerken. In 1940 bij de slag om de Grebbeberg werd Rhenen grotendeels verwoest, maar al tijdens de oorlog werd de kerk grotendeels weer opgebouwd.

Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug
De Utrechtse Heuvelrug, een hoge zandrug in het vlakke landschap, strekt zich uit van Hilversum tot aan Rhenen. In 2003 heeft de Utrechtse Heuvelrug met zijn uitgestrekte bossen, heideterreinen, stuifzanden en lieflijke vennetjes officieel de status van Nationaal Park gekregen. De eigenaars van het park, Staatsbosbeheer, Het Utrechts Landschap, Natuurmonumenten en een aantal particuliere eigenaren, streven samen naar bescherming en verbetering van natuur en recreatie in dit gebied.

Grafheuvels
In de gemeente Rhenen ligt een groot aantal grafheuvels; u treft ze aan tussen Rhenen en Amerongen, maar vooral in de naaste omgeving van Elst. De grafheuvels dateren uit de Bronstijd (2100-800 jaar v. Chr.).

Plantage Willem III
Links (ten oosten van Elst) ligt een voormalige tabaksplantage: Plantage Willem III. Vanaf de 17de eeuw vormde de tabaksteelt voor de inwoners van Amerongen een belangrijke bron van inkomsten. De tabaksteelt was hier mogelijk dankzij een gunstige zuidelijke ligging in combinatie met een zandige bodem. Begin 20ste eeuw nam de concurrentie van de in warmere streken geteelde tabak sterk toe en dat ging ten koste van de Amerongse tabaksteelt. In de oorlogsjaren volgde nog een korte opleving, maar daarna kwam er definitief een eind aan de cultuur. Alleen het tabaksmuseum en de droogschuren, nu in handen van Het Utrechts Landschap, herinneren nog aan de vroegere tabaksbouw. In een van de schuren is informatiecentrum de Amerongse Bergschuur gevestigd.

Elsterberg
De Elsterberg behoort met 62,5 meter hoogte samen met de Amerongse berg (69 m) en de Galgenberg (50 m) tot de hoogste toppen van de Utrechtse Heuvelrug. De bergen zijn ontstaan in de ijstijd, toen een grote gletsjer 
laagjes zand zuidwaarts voor zich uit omhoog schoof. Toen het warmer werd, smolt de gletsjer zodat het water zijn weg zocht naar de randen van de stuwwal. Het water sleet diepe dalen in de ondergrond uit en zo ontstonden de smeltwaterdalen. De Elsterberg en de Amerongse Berg zijn voor Nederlandse begrippen vrij hoog geworden, doordat de stuwwal door een volgende gletsjer opnieuw werd opgestuwd.

Amerongse Bos
Het Amerongse Bos is een van de oudste bossen op de Heuvelrug. Sommige grove dennen staan er al sinds 1770. Het bos dankt zijn leeftijd aan de kasteelheren van kasteel Amerongen, die het bos lieten aanleggen om er 
te kunnen jagen. De imposante oude en grote bomen met een weelderige ondergroei doen denken aan een oerbos. Het heuvelachtige terrein zorgt voor onverwachte vergezichten, aan de noordkant over de Gelderse Vallei 
en in zuidelijke richting tot ver in de Betuwe.

Slaperdijk
Eeuwenlang was de Gelderse Vallei het toneel van overstromingen. Doordat de waterstand in de Rijn veel hoger was dan die van het IJsselmeer, bezweek de dijk bij Rhenen regelmatig. Het water kon ongehinderd de vallei 
instromen, zelfs tot in de stad Amersfoort. In 1652 werd daarom een slaperdijk aangelegd tussen de Amerongse Berg en de Emminkhuizerberg, dwars door de Gelderse Vallei. De Slaperdijk werd zo genoemd, omdat ze haar rustende bestaan slechts verloor als de Grebbedijk doorbrak. In de 18de eeuw werd tussen Rhenen en Amersfoort een verdedigingsstelsel, de Grebbelinie aangelegd. Dankzij de Slaperdijk kon de lager gelegen Gelderse Vallei ten oosten van de linie eenvoudig onder water worden gezet om de vijand tegen te houden.