Delft - Rotterdam (NS 661-schiedam jeneverstad)

1. Delftse Schie
Naast de Delftse Schie zijn er nog drie rivieren met ‘Schie’ in hun naam: Delfshavense Schie, Rotterdamse Schie en Schiedamse Schie. Dat er vier ‘Schieen’ bestaan, heeft te maken met een roerig verleden waarin Delft, Schiedam en Rotterdam elkaars rivalen waren. Alle drie wilden ze de grootste havenstad worden. Ze groeven hun eigen kanaal zodat ze sneller van de Maas het achterland konden bereiken. Vroegerging alle transport immers over het water, er waren geen (spoor)wegen. Iedereen weet inmiddels dat Rotterdam de strijd heeft gewonnen. Maar de Delftse Schie is nog altijd een (smalle) vaarweg met veel beroepsvaart.

2. Beatrixpark
Aanvankelijk was het Beatrixpark, aangelegd in de jaren 50 van de vorige eeuw, een arbeidsproject voor werklozen. Maar na de Watersnoodramp van 1953 werden de arbeiders naar Zeeland gestuurd om te helpen met de wederopbouw. De aanleg van het park moest met minder geld en minder mankracht worden voltooid. Daarom plantte men snelgroeiende bomen zoals populieren, die later zouden worden uitgedund. Dat laatste gebeurde niet; het park groeide dicht en verpauperde. Maar in 2012 is het park opgeknapt: bomen zijn gerooid, er kwamen paden, bruggen en een speeltuin. Handig om te weten: er is een openbaar toilet.

3. Molen De Noord
Op de brug kijk je uit op de hoogste molen ter wereld: De Noord (ruim 33 m). Vroeger maalde de molen mout voor de Schiedamse jeneverstokerijen en tarwemeel voor de bakkers. In de hoogtijdagen van de jeneverproductie telde Schiedam twintig molens die graan maalden voor de stokerijen. Vijf oude molens bleven over, maar inmiddels zijn er twee nieuwe bijgekomen zodat de stad nu zeven molens telt. In de jaren 60 en 70 werd molen De Noord, inmiddels vervallen tot een kale peperbus zonder wieken en kap, gerestaureerd. Nu is de molen weer maalvaardig. Het restaurant in de molen is een begrip in de regio. Zie ook www.noordmolen.nl

4. Stadhuis op Grote Markt
Al meer dan 350 jaar vormt het oude stadhuis op de Grote Markt het middelpunt van de historische binnenstad. De monumentale gevel, de stenen trappen en het sierlijke torentje zijn in originele staat. De gemeenteraad vergadert er niet meer sinds 1973; tegenwoordig is het gemeentehuis gehuisvest in een iets verderop gelegen modern gebouw. Het oude stadhuis is in 2004 grondig gerestaureerd, zowel binnen als buiten. Nu is er een restaurant gehuisvest in het pand, maar er vinden ook bruiloften en bijeenkomsten plaats.

5. Jenevermuseum
Sinds 1594 wordt in Schiedam jenever gestookt. Het bracht de stad veel voorspoed in de 19e eeuw. Maar er was ook letterlijk een zwarte kant: de schoorstenen van de stokerijen braakten zwarte roet uit die neerdaalde over de stad. Vandaar de bijnaam Zwart Nazareth. Het roet is gelukkig verdwenen; pakhuizen, branderijen en graanmolens zijn gebleven. Een kleine, traditionele stokerij is De Gekroonde Brandersketel in het Jenevermuseum. Het museum vertelt over het branden van jenever, vroeger en nu. Proeven kan ook (ma gesloten, mk gratis.). Ertegenover ligt Molen de Walvisch, in 2018 omgebouwd tot museummolen en molenwinkel. www.jenevermuseum.nl

6. Merwehaven
De Merwehaven bestaat uit drie havens met een gezamenlijke monding. Lange pieren, kades, loodsen, koelpakhuizen en weids water typeren de omgeving. De haven werd aangelegd tussen 1923 en 1932 om de groeiende vraag naar de overslag van stukgoed aan te kunnen. Al snel kreeg de Merwehaven het karakter van een fruit- en sappenhaven. Maar door de buitenlandse concurrentie nemen de havenactiviteiten langzaam af. Daarom richten jonge ondernemers de leegstaande loodsen nu in als atelier en werkplaats. Op de braakliggende stukken wordt stadslandbouw bedreven.

7. Sparta: het Kasteel
Het stadion van Sparta wordt in de volksmond ‘Het Kasteel’ genoemd vanwege de twee torentjes op het gebouw. Die verwijzen op hun beurt naar een kasteel dat lang geleden op deze plek zou hebben gestaan. Het oorspronkelijke stadion dateert uit 1916; het was het eerste voetbalstadion van Nederland. In 1998-’99 vond een ingrijpende verbouwing plaats, waarbij het veld een kwartslag werd gedraaid. Maar het gebouw met de twee torentjes bleef tot op de dag van vandaag onaangeroerd.

8. Rotterdam Centraal
Veel reizigers weten het nog goed: de jarenlange verbouwing van Rotterdam Centraal. Maar in 2014 was het zover: koning Willem Alexander opende het spiksplinternieuwe gebouw. Het oude station was te klein en te onoverzichtelijk, reizigers voelden zich onveilig. Een grondige verbouwing was noodzakelijk. Het resultaat mag er zijn; het nieuwe station is een pronkstuk van de stad. Sommige elementen van het oude station bleven 
bewaard, zoals de klok op de voorgevel en de letters ‘Centraal Station’ (nu in ledverlichting). Het dak boven de sporen, gedeeltelijk bedekt met zonnepanelen, gaat vloeiend over in de kap boven de transparante hal. De punt ervan wijst naar het stadscentrum.