Swalkroute Deinum

'En yn Deinum stiet 'n sipel op 'e toer', aldus de tekst van een bekend Fries volkslied; in Deinum staat een ui op de toren. De kerk is van oorsprong romaans uit de 12e eeuw, maar later gewijzigd. De toren is laat gotisch en de 'sipel' is van 1589. De mooie toegangslaan en het pad rond de kerk met dubbele bomenrij, geven dit oude terpdorp nog een stuk sfeer. Evenals een deel van de omliggende bebouwing en de structuur van de St. Janswei, die als een soort mini rondweg om de terp ligt, maar vroeger gebruikt werd als processieweg. Blessum en Boksum hebben veel gemeenschappelijk. Van beide is de kerk te bezichtigen; bij de kerken staat vermeld waar de sleutel is. In beide kerken zijn herdenkingsborden te bewonderen van de slag bij Boksum van 1586. Plunderende Spanjaarden trokken toen vanuit Stavoren door Friesland, gebruik makend van sterk ijs. Toen ze in de buurt van Boksum waren viel echter de dooi in. Er vond toen een slag plaats met de ondertussen gemobiliseerde bevolking en troepen uit Leeuwarden. Daarbij vielen meer dan 1000 doden en men vluchtte ook in beide kerken. Vooral rond beide kerken is nog duidelijk te zien dat het beide oude terpdorpen zijn. De kerk van Boksum is van ± 1100, maar de toren is van 1843. Er is een sarcofaag te bekijken. Het buurtschap Ritsumasyl is in de 16e eeuw ontstaan op de kruising van de dijk van de oude Middelzee en de trekvaart naar Harlingen.