Swalkroute Marsum

Het beschermde dorpsgezicht van Marsum is een terpdorp. Dat is nog duidelijk waarneembaar aan het sterk oplopende straatje 'De Buorren', langs de kerk. Het dorp kent 3 grote monumenten: Heringastate of Poptaslot (1525), het Popta gasthuis (1712) en genoemde hervormde kerk uit de 12e eeuw. Het Popta Gasthuis werd rond 1712 gebouwd uit het vermogen van Henricus Popta, een advocaat aan het Hof van Holland, die deze bestemming in zijn testament regelde. Het werd een gasthuis voor 26 oudere vrouwen. In 1964 knap gemoderniseerd tot 12 woningen. Links van de poort is de vroegere kamer van het portierske nu als museumkamer ingericht. Dezelfde Popta kocht in 1687 Heringa State van de adellijke familie van Eysinga. Aan hem is het behoud ook te danken en natuurlijk aan de restauratie van 1906-1908 van deze rond 1520 gebouwde state. In de 18e eeuw is de vleugel aan de noordzijde erbij gebouwd. De toegang is nog steeds door het rijk versierde poortgebouw aan de westzijde, gebouwd in 1631. Het geheel is nu de fraaiste state van Friesland. Rond het Poptaslot en op het kerkhof staan in het voorjaar veel stinzenplanten. Trouwens rond het slot is de hele zomer een fraaie flora aanwezig. Heel mooi is ook hier de Lindenlaan. Westelijk van het dorp staat de nog fraaie Marssumermolen, in het weekend vaak bemand met vrijwilligers. De eerste zolder van deze molen is in de zomermaanden in gebruik als trouwlocatie.