Wandeling door het Bois de la Houssière

Inleiding:

Deze route is bedoeld om meer te leren over de evolutie in de tijd van het landschap van de regio Braine-le-Comte en zijn grondgebruik van de 18e eeuw tot vandaag. Laten we eerst beginnen met een kort historisch overzicht van de regio Braine-le-Comte en enkele uitleg over bepaalde monumenten van de stad. De route gaat niet door Braine-le-Comte zelf, maar passeert andere interessante plaatsen zoals de zandgroeven van het Bois de la Houssière of de glasblazerijen van Fauquez, waar we kunnen zien hoe het landschap en het grondgebruik op deze punten zijn geëvolueerd.

Historische context van Braine-le-Comte:

Het kleine dorp Braine la Vilhote werd gebouwd op bevel van generaal Brennus. In 1150 werd de controle over het dorp toegewezen aan de graaf van Hainaut Bauduin IV als deel van een ruil met het kapittel van Sint-Waudru van Bergen, met het doel zich te verdedigen tegen de Brabanders. Daar bouwde hij een donjon en een toren om er een kasteelheer te vestigen, wat de geboorte gaf aan de huidige naam "Braine-Le-Comte". Dit belangrijkste leen van het graafschap Hainaut bestaat uit elf gemeenten.

De stad werd verschillende keren belegerd. De eerste belangrijke belegering vond plaats in 1424, die de bloedigste was tussen de Engelse en Brabants troepen. De Brabanders zullen alles verwoesten en plunderen met de steun van de hertog van Bourgondië.

In 1652 ontving de hertog van Aremberg van de koning van Spanje de stad Braine Le Comte in ruil voor het land van Zevenbergen. In die tijd was Braine-le-Comte slechts een dorp dat voornamelijk van de landbouw leefde en veel bossen ontgonnen heeft.

De gebouwen die we destijds in de stad tegenkomen zijn:

De vestingmuren:

In 1185 werden de vestingmuren gebouwd door de zoon van Baudouin V. Restanten van de vestingmuren zijn te observeren op het privéterrein van een notaris in de straat van Saint-Géry.

De Sint-Gérykerk (zie fig.20):

Een van de mooiste gebouwen van de stad die in 1577 werd vergroot op de romaanse-gotische fundamenten, waar nog steeds enkele zichtbare sporen van zijn, met name het hogere deel van het schip. Momenteel bestaat het uit een hoofdsectie en drie zijbeuken van gelijke hoogte, waar verschillende altaren en biechtstoelen te zien zijn, evenals verschillende standbeelden. De gebruikte stenen komen uit de steengroeves van Soignies en Ecaussinnes.

Het stadhuis (zie fig.21):

Het stadhuis bevindt zich op de Grote Markt en werd volledig gebouwd van blauwe steen uit Ecaussinnes rond de 16e eeuw. In 1652 werd het verworven door de heer van Braine-le-Comte, de hertog van Aremberg, en in de 19e eeuw opnieuw verkocht aan de gemeente.

De evolutie van het grondgebruik:

Op de Ferrarismappen observeren we dat de regio Braine-le-Comte in die tijd zeer dunbevolkt is en grotendeels bedekt met landbouwgrond en bossen. De stad Braine-le-Comte is zeer compact en radiocentrisch binnen zijn vestingmuren.

Een echte uitbreiding van de stad vond plaats met de industriële revolutie, vergezeld van het net van spoorwegen, waaronder de aanleg van het station van Braine-le-Comte (zie fig.22 & 23).

Het station:

Heavily anticipated by the industry of the time, the station, in a neoclassical style, was built in 1841 on the Brussels-Mons line. It is one of the oldest buildings in Belgian railway architecture. The structure of the city will change completely to facilitate access to the station.

Industries such as metallurgies, those of cotton, in the region a bit further the glass factories (at Fauquez), the sand pits (La Houssière), etc., will create a demographic doubling of the region in just over a century. This is strongly characterized by an expansion of habitat in Braine-le-Comte and a higher density of the city. The roads expand and multiply, we begin to see an axial development of the periphery (see fig.24).

Today we observe (in fig. 25) that the city has further expanded significantly in the peripheries, particularly the urbanized grey areas that were mostly meadows before.

Other towns and villages in the region experienced strong expansion during the industrial revolution, notably the case of Fauquez and its glass factories. However, since the abandonment of the glass factories, the village of Fauquez has been in decline.

Ronquières does not really experience significant demographic growth, nor major expansions of its urban area. However, the village did see the creation of a station that was crossed by line 106 (see fig. 26). On the other hand, its landscape has greatly changed over time, particularly its hydrography which has been disrupted by a first canal along the Samme, and especially by the new Charleroi-Brussels canal which reshaped the landscape. The hamlet Quesnoy and its farm belonging to Ronquières were demolished for the construction of the inclined plane. The Samme, which previously flowed into the Sennette, now flows into the new canal (see fig. 27).

Ecaussinnes was once a compact village concentrated near its strong castles. The expansion of the village into a town directly depends on its quarries. Indeed, urban areas developed around the quarries in an isolated manner in the form of small hamlets like Restaumont and Thiarmont. The station was built between the largest quarries in the region, those of Mayeurmont and Thiarmont, to facilitate the transport of stones. Housing no longer has places to develop in the center due to the abandoned quarries, grows strongly in the periphery. Ecaussinnes will develop its service and trade economy after the closure of the quarries, and its population continues to increase. Today, as in Braine-le-Comte, the majority of residents work in other large cities such as Brussels, Mons, Charleroi.

Kaart van grondgebruik in 2000:

Op de huidige kaarten van het grondgebruik is te zien dat er een grote proportie landbouwgrond is met vele boerderijen overal. We bevinden ons in een landschap van het platteland dat overeenkomt met Midden-België. De steden Ecaussinnes en Braine-le-Comte concentreren de grote meerderheid van de urbanisatie- en economische activiteitzones (industriële gebouwen, zie fig. 30). De meerderheid van het bosgebied bevindt zich in het Bois de la Houssière met enkele zandgroeven in donkerder geel erin. Tegenwoordig zijn ze allemaal verlaten en bedekt met kleine struiken. We kunnen zien dat het kanaal Brussel-Charleroi een relatief rechte loop heeft dankzij het hellend vlak, evenals de grote sluizen die langs zijn lengte liggen. Het oude kanaal heeft daarentegen een meer kronkelige route vanwege zijn zeer kleine sluizen. Het heeft een meer "natuurlijke" karakter omdat het is omgeven door een aantal bosrijke gebieden of weilanden, evenals een natuurreservaat voor biodiversiteit.