Prasat Ta Muean Thom

Prasat Ta Muean Thom is een oud Hindoeïstisch heiligdom dat aan Shiva is gewijd. Het heiligdom bevindt zich in Ban Nong Khan Na in het subdistrict Ta Mieng van het kleinere district Phanom Dong Rak in de provincie Surin. De site is gelegen in het grensgebied tussen Cambodja en Thailand, dicht bij de Chong Ta Muean-pas in de Dongrak-bergen, temidden van het dichte bos. De Chong Ta Muean-pas was een doorgang die werd gebruikt om te reizen tussen de lagere en hogere Khmer-regio's en het heiligdom was hierdoor strategisch gelegen. Het heiligdom behoort tot de Ta Muean-groep, bestaande uit drie afzonderlijke sites binnen een paar honderd meter van elkaar en geeft aan dat de locatie een belangrijke stop was op de Angkor - Phimai-route.

De Rode Khmer bezette de tempel, en de vele schermutselingen in het gebied veroorzaakten in de late jaren '70 structurele ravage aan de tempel. De Rode Khmer viel de site aan, evenals schatzoekers, op zoek naar waardevolle zandstenen sculpturen van de gevel van de tempel. Het heiligdom is zwaar bewaakt, aangezien het grensgebied betwist is. In april 2011 CE vonden er botsingen plaats waarbij verschillende soldaten aan beide zijden omkwamen en dorpen werden geëvacueerd vanwege artilleriebeschietingen. Het gebied is ook niet volledig vrijgemaakt van mijnen.

Prasat Ta Muean Thom, gelegen op een natuurlijke heuvel nabij een stroom, is het grootste heiligdom in de Ta Muean-groep. De site is een ommuurd complex van zandstenen blokken op een vierkante laterietbasis, die bestaat uit een hoofdtoren, twee kleine zandstenen torens, laterietbibliotheken en een kleine baray buiten het heiligdomgebied om water te bieden voor ceremonies. De baray is omringd door laterieten stenen.

Ta Muen Thom is gewijd aan de Hindoe-god Shiva, zoals te zien is aan een svayambhu linga (een natuurlijke rots linga) op een voetstuk dat rechtstreeks uit het moeras is gehouwen. De tempel wordt verondersteld te zijn gebouwd in de Baphuon-stijl aan het begin van de 11e eeuw CE. Prasat Ta Muean Thom is min of meer gericht op het zuiden, net als Prasat Hin Phimai.

De svayambhu linga op een voetstuk bepaalde de site, aangezien de garbhagriha deze omsluit. De centrale toren is gebouwd op een natuurlijke rotsplatform dat zich uitstrekt tot aan de oost- en westgopura en is doorboord met verschillende gaten en insnijdingen. Een soma sutra volgt een natuurlijk kanaal in het bedrock dat naar buiten leidt vanuit de garbhagriha. Dit laatste wijst op het relatieve belang van deze site. Een massieve lateriettrap leidt van de zuidelijke gopura naar beneden in Cambodja, en ongeveer 20 meter verderop is er een platform aan de rand van een stroom.

Een landingsplatform dat vlakbij de stroom is gebouwd, bevindt zich aan de voet van een monumentale trap die omhoog de heuvel leidt, een afstand van ongeveer 30 meter. De omliggende galerij van de tempel heeft vier gopura, waarbij de hoofdingang zich aan de zuidkant bevindt. Binnen de galerij zijn het centrale heiligdom en twee extra prangs in het noorden gebouwd van een roze-grijze zandsteen. Twee intacte lateriteitsgebouwen zijn ook te vinden in de binnenplaats, een met een rechthoekig plan nabij de oostelijke muur en een andere vierkante cel gelegen bij de westelijke muur, evenals de fundamenten van andere gebouwen.

Ayutthaya Historical Research