Dorp met Sint-Martinuskerk en het kerkhof

We starten aan het 'Dorp' van Sint-Martens-Latem, bij het witgeschilderde Sint-Martinuskerkje. Al in de 12de eeuw stond hier een romaanse kerk die afhing van de Gentse Sint-Baafsabdij. Sporen van die romaanse stijl vinden we in de kerk nog terug aan de vensteropeningen in de middenbeuk en aan de zware vierkante pijlers in Doornikse breuksteen. In de 17de en 18de eeuw werd het gebouw westwaarts verlengd en kwamen de zijbeuken onder één dak met het schip. Het jaartal 1771 op de deur verwijst naar die verbouwingen, waarbij ook de vierkante vieringtoren werd opgetrokken. Op het einde van de 19de eeuw kreeg het stemmige kerkje zijn huidige vorm, toen het werd verbouwd tot een neogotische hallenkerk met drie gelijke beuken. Het dak van het schip werd vernieuwd en het bepleisterd plafond vervangen door een spitsbooggewelf. Aan de zuidzijde kwam er een traptorentje bij en aan de noordkant een doopkapel. Het interieur is een mengeling van romaanse, barokke en neogotische elementen, aangevuld met creaties van Latemse kunstenaars. We zien een rococopreekstoel met witgeschilderd houten beeld dat dienst doet als kuipsteun. De vrouwenfiguur verpersoonlijkt de Heilige Kerk, met de pauselijke tiara en een opengeslagen bijbel in haar handen. Het schilderij van het linkse altaar werd in 1900 gemaakt door Gustaaf Van de Woestijne. Het toont de Heilige Maagd die de rozenkrans geeft aan de Heilige Dominicus. Van de Woestijne behoort tot de eerste Latemse school en schilderde overwegend religieuze onderwerpen. De kerk bevat ook hedendaags werl: de glasramen dateren uit 1978 en 1993 en werden ontworpen door Harold Van de Perre en uitgevoerd in de ateliers Mestdagh in Gent. De kruisweg is een werk uit 1983 van keramist Paul de Bruyne.
Op het kerkhof, links van de kerkdeur, rust baron George Minne (1866-1941). Naast de zuidgevel ligt het graf van Albij Van den Abeele (1835-1918), burgemeester, schrijver en kunstschilder.

Erfgoed Vlaanderen