Vallei van de Abeek

De Abeek, vroeger ook Molenbeek genoemd, is een zijrivier van de Maas.

De Abeek ontspringt op het Kempens Plateau op een hoogte van ongeveer 80 m. De bron ligt in Wijshagen op de Donderslagse Heide, onderdeel van een groot militair schietterrein. Vanaf hier stroomt ze al meanderend noordwaarts. Ze wordt gevoed door de Bullenbeek, de Hommelbeek en de Gielisbeek vooraleer ze Meeuwen bereikt. Vanaf Ellikom buigt ze af naar het oosten, langsheen Reppel, Gerdingen en Beek. Vervolgens duikt ze onder de Zuid-Willemsvaart. In de lage Vlakte van Bocholt wordt ze aangevuld door talrijke beken. In Kinrooi bevloeit de Abeek de natuurgebieden Stamprooierbroek, Grootbroek en De Zig.

Oorspronkelijk vloeide de Abeek noord-oostelijk door Nederlands-Limburg via Hunsel (gemeente), Grathem, Baexem, Haelen en Nunhem naar de Maas in Neer. In 1870 werd een kunstmatige waterloop gegraven - destijds Lossing genaamd - van het Stamprooierbroek via Kinrooi naar de Maas te Ophoven om de moerasgebieden in het grensgebied met Nederland, tussen Bocholt en Molenbeersel te ontwateren. Dit afvoerkanaal kruist de Abeek driemaal via duikers en kruist nog twee andere beken voor ze de Maas bereikt in Ophoven.
Onbedoeld ging maar een beperkt gedeelte van het water door de oude Abeekbedding richting Nederland. Het merendeel van het Abeekwater vloeit af via de kunstmatige waterloop. Die wordt later Abeek genoemd.
In de periode 1960 – 1970 werd het plan opgegeven om het Stamprooierbroek en Grootbroek droog te leggen en verbeterde de Nederlandse overheid de afvloeiing van water door de oude Abeekbedding. Door die natuurlijke vallei van de Abeek, die nu Lossing genoemd, gaat een deel van de afwatering naar de Uffelse Beek zoals de vroegere Abeek op Nederlands grondgebied genoemd wordt.
Bij Grathem splitst deze rivier zich: een deel van het water stroomt als Panheelderbeek bij Wessem in de Maas, de rest stroomt als (Haelense Beek en Neerbeek bij Neer in de Maas.

Met de huidige monding heeft het een lengte van 43,6 km.[1]

Roland Versteegden