Het oorlogsmonument: WOI in Betekom

Dit hardstenen oorlogsmonument in de vorm van een obelisk, symbool van standvastigheid en moed, en waarboven een kruis werd geplaatst, draagt op de drie zijden enkele originele opschriften waarvan de meest poëtische waarschijnlijk deze is: ‘De mens komt als een bloem en vlucht als een schaduw’.
Reeds op 18 augustus 1914 was het dorp in Duitse handen en werd een Duits soldaat, gewond aan de Demerbrug, verzorgd in het Sint-Jozefspensionaat. Na de slag bij Aarschot op 19 augustus 1914 marcheerden 40.000 Duitse troepen langs Betekom naar Brussel. Tijdens de eerste uitval van het Belgisch leger uit de vesting Antwerpen, bereikten op 26 augustus enkele pelotons Lanciers het dorp, maar ze waren niet opgewassen tegen de Duitse overmacht. Een 40-tal Duitsers werden verzorgd in het pensionaat. Op 1 september werden deze gewonden door het Belgisch leger gevangen genomen. De tweede uitval van 9 tot 13 september was meer succesvol en het nabijgelegen Aarschot werd tijdelijk heroverd. Wanneer de Belgen moesten terugtrekken, werd de oude molen aan de Molenstraat in brand gestoken.
Vergeleken met de nabije dorpen, kwam Betekom die eerste oorlogsdagen goed door. Volgens het clandestiene blad ‘La Soupe’ uit 1915 werden ‘slechts’ zeven van de 393 huizen in brand gestoken, stierf geen enkele burger aan het oorlogsgeweld en werden elf van de 2069 inwoners gevangen genomen.
Voor Betekom werden een 70-tal jongens voor het Belgisch leger opgeroepen en boden zich 18 vrijwilligers. In Betekom werd ook kapitein-commandant Léon Knapen geboren. Knapen stierf een heldhaftige dood bij de Slag van Orsmaal op 10 augustus 1914.

Jan Rymenams