Carrière de la preu

Hier wordt coticule opgegraven. Coticule is een geelachtige slijpsteen ontgonnen rond Vielsalm/Lierneux (Petit Sart) en wereldwijd bekend als “Belgian Coticule” of “Pierre de Vielsalm”. Het materiaal is een zeldzaam sedimentair gesteente van ca. 480 miljoen jaar oud, met unieke slijpeigenschappen door het hoge gehalte aan granaat.​ Deze granaten hebben een dodecaëdrische, afgeronde vorm, waardoor ze zeer hard slijpen maar toch een glad, gepolijst oppervlak achterlaten. Dit verklaart de combinatie van snelle materiaalafname met een zeer fijne afwerking.

Coticule wordt vooral gebruikt voor klassieke open scheermessen die een zeer fijne, comfortabele snede, met weinig “happen” in de huid creëert. Jean‑Jacques Perret beschrijft reeds in 1770 in zijn boek over het zichzelf scheren de Belgische coticule als uitzonderlijke wetsteen voor scheermessen.Ook in de houtbewerking waar sculpteerbeitels met een zeer scherpe, glad gepolijste snede gewenst zijn voor zuiver snijden van houtvezels. De steen is zeer geliefd voor het afwerken van kwaliteitsmessen en fijn gereedschap.

Merkwaardig is dat dit gesteente een fijnkorrelig grijsgele vulkanische as tussen de klei bevat dat tijdens regionaal metamorfisme is omgezet. Maar hier is geen vulkaan in de buurt! Van waar komt die as dan? De vulkanische as die uiteindelijk in de coticule‑afzettingen terechtkwam, is Ordovicisch en komt van een toen actief vulkanisch gebied langs de zuidrand van het oude microcontinent Avalonia (Brabant–Ardennen), niet van een lokale vulkaan die je nu nog in het landschap herkent.

De enige commerciële afzetting ter wereld ligt hier in de Belgische Ardennen, waar zeker al sinds de 17de eeuw coticule wordt ontgonnen en verwerkt.​

Pascal Brackman