Standbeeld Victor Planchon - Boulogne-sur-mer

Dit standbeeld van Victor Planchon werd ingehuldigd in 2012. De man houdt een filmpelicule in de handen.

Sinds half december 2012 staat het bronzen en roestvrijstalen standbeeld, ontworpen door de Boulonnaise kunstenares Sylvie Koechlin, vlakbij de Espace Lumière, aan de rand van de Rue Nationale. Zijn naaste buur is niemand minder dan Marilyn Monroe, het filmicoon dat ook door de kunstenares is vereeuwigd.

Planchon werkte nauw samen met de gebroeders Lumière om hen flexibele film aan te bieden, die tot dan toe uitsluitend door het Amerikaanse bedrijf Eastman werd geproduceerd. Planchon was de eerste Europeaan die dit essentiële element voor de uitvinding van de Lumière-kinematograaf produceerde en het was in zijn ateliers in Boulogne, in de wijk Capécure, dat hij de film ontwikkelde en produceerde.

Victor Planchon was de uitvinder van de plan-film en vervolgens van de flexibele film, een technologische doorbraak die de gebroeders Lumière verleidde en leidde tot de ontwikkeling van de zevende kunst. Een geniale uitvinder aan wie de cinema veel te danken heeft volgens de experts.

Deze voormalige leerling van de Lavoisier-school in Parijs, die in zijn jeugd zijn moeder wanhopig maakte door experimenten uit te voeren in zijn slaapkamer, ontwikkelde al snel een bedrijf in het maken van fotografische glasplaten voor eigen gebruik en voor een paar vrienden. Terwijl Georges Eastman aan de andere kant van de Atlantische Oceaan zijn fotografische film (Kodak) aan het ontwikkelen was, liet Victor Planchon zich niet uit het veld slaan en richtte zijn onderzoek zich op het vervangen van gelatine-bromide glasplaten door een flexibel medium. Zijn keuze viel op zelfgerekte film met een dunne metalen rand, gepatenteerd in 1890. Dit was niets minder dan de uitvinding van vlakke film, die vandaag de dag nog steeds wordt gebruikt in zilverfotografie op groot formaat.

De groeiende reputatie van zijn planfilms in de fotografische wereld bereikte al snel de gebroeders Lumière, die een emulsie van hoge kwaliteit hadden ontwikkeld waarvoor ze een betrouwbare drager zochten. Nadat ze Planchon hadden gevraagd deze emulsie toe te passen op de beroemde filmprints, vroegen Auguste en Louis Lumière hem in 1894 na te denken over een filmstrip om het kinetoscoopprincipe van Edison voor het reproduceren van bewegende beelden te verbeteren. Er waren maanden van onderzoek en talrijke tests nodig en uiteindelijk schreef Louis Lumière in december 1895 over een film die de perfectie benaderde: "De beelden die we met onze kinematograaf hebben verkregen zijn prachtig transparant en veel beter dan de films die we tot nu toe tot onze beschikking hadden. De emulsie is zuiver, intens en snel".

De cinema was geboren. En Victor Planchon had er actief aan deelgenomen tijdens zijn verblijf in Pas-de-Calais, met name in Boulogne-sur-Mer. Het jaar daarop, in 1896, ging hij, om zijn bedrijf uit te breiden, naar Lyon om een nieuwe fabriek te openen, waar hij ook fotografische apparatuur ging produceren (met name het merk Plavik), kunstzijde en vele andere producten van zijn eigen uitvinding, waarvoor hij niet minder dan veertig patenten in Frankrijk en in het buitenland liet registreren. De gebroeders Lumière waren visionairs en goede communicatoren en wilden hun kinematograaf in een aantal grote steden over de hele wereld laten zien voordat ze hem op de markt brachten. Dus werd op 8 maart 1896 in het Rancy Circus op Place Frédéric-Sauvage in Boulogne-sur-Mer de zesde betaalde openbare filmvoorstelling ter wereld gehouden.

Willem Vandenameele