Rolde

Rolde is een dorp in de gemeente Aa en Hunze, gelegen op de Rolderrug. Het is oorspronkelijk een esdorp en kent ook verschillende brinken.

De naam Rolde is ontstaan uit Rotlo , later Roetlo. De laatste vorm sleet onder metathesis af tot Roelte, en is later in Rolde veranderd. De betekenis kan zijn: roetlo = 'rood bos', vergelijk Grolloo , maar mogelijk ook roetlo = 'gerooid bos'.

Het vroegere Drenthe was verdeeld in zes dingspelen. Dingspelen zijn rechtsgebieden, het gebied waarin bepaalde besluiten en/of vonnissen van toepassing zijn. De rechtbank in een dingspel heet ‘etstoel’. De 24 leden, ‘gezworenen’ of ‘etten’ werden gekozen, uit elk dingspel vier. De voorzitter was eerst de bisschop of zijn vertegenwoordiger, later de ‘drost’.

Rolde was eertijds de hoofdplaats van Drenthe en het Rolderdingspil. De imposante toren van de gotische kerk duidt evenals de toren van Sleen (dingspil Zuidenveld) op de betekenis van Rolde als dingspilhoofdplaats. Tot 1688 vergaderde hier de Etstoel, het hoogste rechtscollege van Drenthe.

Er werd drie maal per jaar rechtgesproken: in Balloo op de maandag na ‘Beloken Pasen’ (een week na Paasmaandag), in Rolde op de dinsdag na Pinksteren en in Anloo op ‘Sint Magnus-dag’, dat is 19 augustus.
De zittingen van de etstoel van Balloo en Rolde werden voor zover bekend steeds in Rolde gehouden.

Het voormalige gemeentehuis met conciergewoning is gebouwd in 1918 naar ontwerp van architect J. Neisingh uit Assen in een traditionalistische stijl. Sinds 1974 heeft de gemeente een nieuw onderkomen en is het in gebruik als woning/kantoor.

routeburo