MUSEUMDORP ORVELTE

Het brinkdorp Orvelte presenteert zichzelf als museumdorp (of monumentendorp), vanwege de vele historische bezienswaardigheden in en rond het dorp. Brinkdorpen of esdorpen hebben een aantal overeenkomsten. Een brink is een open ruimte in een dorp waar de boerderijen omheen gegroepeerd staan, meestal beplant met eiken om te gebruiken als bouwmateriaal.Oorspronkelijk lag de brink aan de rand van het dorp en daar werden de koeien en schapen 's avonds en 's ochtends verzameld. Overdag werden de koeien gemeenschappelijk geweid op de lager gelegen weilanden en de schapen door de dorpsherder gehoed op het hoger gelegen veld (de heide). Door de groei van de dorpen kwam de brink later vaak in het centrum van het dorp te liggen. Bovendien vonden op de brink ook wel markten plaats, waardoor de brink een centrale functie kreeg. Rondom het dorp liggen de essen. Essen zijn door plaggenbemesting opgehoogde akkers. Plaggenbemesting wordt ook wel potstalcultuur genoemd. Op de heide gestoken plaggen werden gebruikt als ondergrond voor het vee in potstallen (een potstal is een stal waarin de mest wordt opgepot) en schaapskooien. De plaggen werden als strooisel in de stal gelegd en zo met dierlijke uitwerpselen tot compost vermengd die tenslotte jaarlijks naar de akker op de es werd gebracht ter bemesting. De madelanden (weilanden en hooilanden) liggen in de beekdalen. De weilanden werden gemeenschappelijk beweid door koeien. De nattere hooilanden werden eens per jaar gemaaid. Op het (heide)veld werden de schapen van het dorp gehoed door de dorpsherder.

Bij de afbeelding: Structuur van een esdorp

Biker