Witzand

Je ziet hier de actieve groeve. Deze wordt nog ontgonnen voor het witzand. Dit is een fijnkorrelig, wit, uiterst zuiver zand met een laag ijzergehalte. Het bestaat bijna geheel uit kwarts.

Daarom is het bijzonder geschikt als basisgrondstof voor de glasindustrie. Het wordt niet alleen in de hoogwaardige glasindustrie gebruikt, maar ook als grondstof voor email en voor porselein, de chemische industrie en in gieterijen. Daartoe wordt het gebruikt als grondstof voor hittebestendige materialen. Het wordt bovendien toegepast in wasmiddelen, schuurmiddelen en lijmen.
Witzand wordt ook toegepast als bodemmateriaal in volières . Daarnaast is witzand in gebruik als ondergrond voor kunstgras bij sportvelden. Verder wordt het toegepast voor het bereiden van fijne mortel.

Kwartszand van een dergelijke kwaliteit komt slechts op een beperkt aantal plaatsen voor in de wereld.

Naast Maasmechelen wordt er in Vlaanderen ook witzand gevonden in Lommel en Mol. Het enige Belgische bedrijf dat kwartszand exploiteert is Sibelco. Zij bezitten alle mogelijke concessies in België.

Sibelco controleert ook meer dan 90% van de markt in Nederland en is wereldmarktleider op het gebied van witzand-ontginning.
De groeve blijft actief tot 2018. Het waardevolle zand wordt via een boot opgepompt en wordt via ondergrondse leidingen doorgepompt naar een fabriek 4 à 5 km verderop. Ondertussen worden de ontgonnen delen opnieuw ingericht, waarbij natuurherstel centraal staat. Zo worden grote zandpakketen aangebracht om een geschikt biotoop te creëren voor een aantal zeldzame vlindersoorten zoals de heidevlinder en de kommavlinder.

Agentschap voor Natuur en Bos