Oude-Mechelsebaan (Wolfsdonk): lintbebouwing langs de heirweg

Het is interessant om vast te stellen dat deze baan op het grondgebied van Langdorp op de waterscheidingslijn tussen Nete- en Demerbekken liep. M.a.w. ze volgt de hoogste en meest droge weg in het landschap. Dat is duidelijk te merken op de Ferrariskaart uit de 18de eeuw.

Wanneer we weten dat deze baan van oudsher ‘heirbaan’ werd genoemd, dan is de oorsprong ervan erg ver in het verleden, waarschijnlijk tot bij de Romeinen, terug te brengen. In het hertogdom Brabant mocht in de 16de eeuw (Ordonnantie van prins Karel in 1510), de naam 'heirbaan' alleen gebruikt worden voor wegen van 40 voet of zo’n 12 meter breed. Alle vreemde handelaren mochten alleen op die baan hun commercie hebben en er was vrije passage voor schapen en andere dieren. De handelaren betaalden tol aan de hertog van Aarschot. De overige wegen waren eigendom van de heren van Schoonhoven, Rivieren en Steen. Zij konden op deze privéwegen tol heffen.

Het fenomeen van lintbebouwing
Tot voor de Tweede Wereldoorlog was de bewoning langsheen de Mechelsebaan erg beperkt. De baan liep tussen aan de ene zijde een smalle strook van naaldhout, op de stuifduinen, en aan de andere zijde akkers. De stuifduinen worden verderop heel wat breder.De bebouwing ontstaat vooral na WOII en is de meest recente en dramatische ontwikkeling van de verspreiding van huisvesting in Vlaanderen, en heel specifiek in Noord-Hageland en de Zuiderkempen. De dorpen evolueerden in de 19de eeuw en begin 20ste eeuw van kernen en gehuchten waar meerdere huizen bij mekaar stonden, naar een uitbreiding van die kernen en een toename van verspreide bewoning. Na WOII krijgen we lintbebouwing. Er is meer welstand. Daarenboven worden door de Staat subsidies versterkt. Er is geen urbanisatiepolitiek. Er zijn door de overheid geen grondreserves opgebouwd in de dorpen, zodat de bouwheer vrijelijk op percelen langsheen de baan zal bouwen. Dit is de meest slechte vorm van bebouwing op economisch en ecologisch vlak: uitgerekte nutsleidingen voor water, elektriciteit en riolering, duur openbaar vervoer, meer gebruik van de auto, een maaswerk van grenzen en hindernissen voor fauna, ...

Toerisme Aarschot