Sint-Jan de Doperkerk: een kleurenfestijn

Op het ruime dorpsplein staat het geelwitte, pittoreske kerkje van walsbets. De kerk was afhankelijk van de Johannieterorde die in deze parochie reeds in de 13de eeuw beschikte over een hoeve met watermolen te Janshoven. Deze orde gaf haar patroon Johannes De Doper als schutspatroon van deze kerk. De romaans-gotische kerk werd opgetrokken in lokale ‘tufsteen van Lincent’. Het gebouw is tweebeukig en met een ‘zuidertoren’ waarvan de basis uit harde, grijze kwartsiet van Tienen bestaat. De ongewoon geplaatste toren met talrijke lichtgleuven zal wegens zijn defensief karakter wellicht als toevluchtsoord voor de omgevende bewoners gefunctioneerd hebben. De ingesnoerde torenspits dateert uit de 17de eeuw. Onder de kerkschatten zijn het 13e-eeuws blokaltaar uit tufsteen van Lincent, samen met het monolithisch altaarblad uit Gobertangesteen erg bijzonder.

Als je de kans krijgt om het interieur te bezoeken, dan zullen de kleurrijke gebrandschilderde glasramen zeker opvallen. In het priesterkoor verwijst het oculus of rondvenster naar de scheppende hand van de Vader en de H. Geest in de vorm van een duif. De aanbidding van het Lam als tweede persoon van de H. Drievuldigheid komt tot uiting in het drielichtvenster. Tenslotte stellen de zijramen Paus Clemens, diaken Laurentius, koning Lodewijk en Jozef de werkman voor. In de oostelijke glaspartij onder de toren is het leven van de H. Blasius in vier taferelen uitgebeeld. Het kleine raam in de Blasiuskapel stelt de heilige voor met twee kaarsen in de hand en aan zijn voet de neergeknielde bedelaars, de parochiekerk en de vrouw met haar zieke kind. Het glasraam op de zuidermuur stelt het H. Hart van Jezus voor. Al de voornoemde ramen werden afgewerkt in 1934 en zijn van de hand van de kunstenaar Joep Nicolaas uit Roermond. De met maaswerk geprofileerde glasramen van R. Daniëls (1947) geven de zijbeuk een kleurrijke dimensie mee.

Boven de triomfboog prijkt het wapenschild van de Johannieterorde. Het maltezer kruis dat ook op hun rode mantel van een maltezerridder prijkt, herinnert aan de acht zaligheden die Christus als levensregel stelde. Doordat het kerkje van Walsbets het enige in België is dat aan de Ridders heeft toebehoord, hebben ze een speciale band met deze gemeente. Ze komen er sinds 1980 jaarlijks samen om het feest van de heilige Blasius te vieren.

Pastoor Lammers heeft in 1994 voor Walsbets de heilige Blasius beschreven in de brochure “Parochie Sint-Jan De Doper Walsbets”. Naar alle waarschijnlijkheid werd een relikwie van de heilige Blasius en de verering ervan door de hospitaalridders van Sint-Jan van Jeruzalem naar deze regio gebracht. Zij hadden hier - zoals reeds vermeld - eigendommen, o.a. het nabije Sint-Janshoven, en ze bezaten het begevingsrecht van de kerk in Walsbets. We weten weinig over die verering van deze heilige in het ancien régime.

In 1903 stichtte pastoor Descheemaecker een broederschap van Sint-Blasius. De bedoeling was vooral om de restauratie van de kerk te bekostigen. Daartoe werd trouwens ook een heiligenkalender te koop aangeboden. De heilige werd tot in 1994 vurig vereerd. Hij werd aanroepen tegen kinkhoest, kroep, stuipen en kinderverlamming.

Jan Rymenams