Ruiterskuilen Geschiedenis

Ruiterskuilen

Ruiterskuilen is een bijzondere plek voor archeologie. In 1971 ontdekte de universiteit van Leuven hier per toeval een eerste mesolithische site bij aardkundig onderzoek. In 1985 volgde een tweede vindplaats. Systematische boringen in 2002 toonden aan dat er op de zandruggen rond het ven nog verschillende plekken zijn die archeologisch interessant zijn. Dat is niet verwonderlijk, want de zandige hoogtes vlakbij het water waren ideale verblijfplaatsen voor de jagers-verzamelaars die leefden van 9500 tot 4000 voor Christus. De kampementen kenden maar een kortstondige occupatie. De bewoners gebruikten het als uitvalsbasis voor de jacht en trokken daarna weer verder. Archeologen proberen aan de hand van de vondsten verschillende activiteitenzones te reconstrueren. Zones waar men de jachtuitrusting maakte en herstelde, zones voor huidbewerking, zones voor de bewerking van been, gewei of hout. In Vlaanderen werden vooral activiteiten van jacht- en huidbewerking terug gevonden.

Afbeelding: De Ruiterskuilen. Copyright Kris Thijs

Meer weten over de archeologische opgraving op de sites Ruiterskuilen 1 en 2? 

Op Ruiterskuilen zijn tot nu toe twee sites opgegraven: Ruitserkuilen 1 in 1971 en Ruiterskuilen 2 in 1985. De mesolithische sites zijn herkenbaar door kleine concentraties van ca. 25 m² tot 50 m² lithisch materiaal waaronder vuurstenen, kwartsiet en kwarts. Soms is er een haardplaats aanwezig, herkenbaar aan verbrande artefacten, houtskool, verbrande zaden en noten.

Steentijdopgravingen gebeuren nog handmatig in werkputjes van 1 m². In Vlaanderen gebeurt dit meestal via de kwadratenmethode. Onderzoekers verdelen zo’n werkput dan onder in vier kwadraten. Elk kwadraat graven ze uit per bodemhorizont (aardkundige eenheid) of op een arbitrair niveau van enkele centimeters. Ze zeven het uitgegraven sediment om litische artefacten, houtskool en eventuele verkoolde zaden en vruchten in te zamelen. 

De site Ruiterskuilen 1 bestond uit verspreid materiaal zonder grote concentraties. Dat toont aan dat het gaat om verschillende, opeenvolgende kampementen op dezelfde locatie. Onderzoekers konden verschillende haardplaatsen herkennen, aangelegd met grote kwartstenen. Ze verzamelden bij de opgraving 2102 artefacten: 116 werktuigen, 85 kerfresten, 17 kernen, 640 afslagen en klingen en 1243 chips. Er werden vooral werktuigen gemaakt in silex en een klein deel in Wommersomkwartsiet (12%). De homogene aard van de werktuigen doet vermoeden dat het altijd dezelfde groep jagers-verzamelaars was die de plaats regelmatig bezocht.

Bij de opgraving van Ruiterskuil 2 bevond het lithisch materiaal zich in een ovale concentratie van ongeveer 15 m². Haarden waren nergens te bespeuren. Onderzoekers vonden hier 1805 artefacten. Het materiaal was zeer homogeen van aard en bestond vooral uit silex afkomstig van de Maasregio (86%) en uit Wommersomkwartsiet (14%). De silex uit de Maasregio is van mindere kwaliteit en ging niet zo lang mee. In tegenstelling tot Ruiterskuil 1 lijkt dit kampement maar eenmalig gebruikt te zijn geweest in het Mesolithicum. Scherven uit aardewerk uit de Ijzertijd bewijzen dat de site in een latere periode wel opnieuw bezocht is.

Afbeelding: Opgravingsplan Ruiterskuil 2. Bron: ROBINSON E.N., CREEMERS G. en VERMEERSCH P.M. 2008: Opglabeek-Ruiterskuil 2 Late Mesolithic settlement complexity on the Kempen plateau, Notae Praehistoricae 28, p. 66, Fig.2.

Informatie van Onroerend Erfgoed

Stepclub Oudsbergen