Standbeeld Rembert Dodoens - Mechelen

Midden in de Kruidtuin staat het standbeeld van de bekende wetenschapper Rembert Dodoens, gelatiniseerd: Rembertus Dodonaeus.

Zijn vader, Denys Dodoens, kwam naar Leuven om geneeskunde te studeren. Na zijn studie werd hij stadsgeneesheer in Mechelen. Hij bouwde daar een zeer goed netwerk uit, zodat hij zelfs Margareta van Oostenrijk mocht verzorgen op haar sterfbed.

In 1541 werd hij stadsgeneesheer in Mechelen, bestudeerde er de lokale flora en legde een eigen plantentuin aan. Dodoens was erg geïnteresseerd in plantkunde als ondersteuning van zijn praktijk als geneesheer. 

De eerste belangrijke inbreng van Dodoens voor de plantkunde was, dat hij zelf planten ging zoeken en beschrijven. Hieruit volgde een enorme toename van het aantal beschreven soorten. Hij heeft ongeveer 1340 soorten zelf beschreven, waarvan er een 600-tal nieuw was.

De tweede innovatie is dat hij de kloosterlingen, die beweerden dat een geneeskrachtige plant een "teken" was waaruit de werking van de plant kon worden afgeleid, niet volgde. Hij probeerde nieuwe medicijnen altijd grondig uit en bleef de patiënten lang volgen om zo de werking van een geneesmiddel te onderzoeken.

De derde belangrijke ontwikkeling bij Dodoens was dat hij een fundamentele vernieuwing invoerde in de classificatie van de planten. In zijn Cruydeboeck van 1554 breekt hij resoluut met de traditie door de planten niet meer alfabetisch te rangschikken, maar volgens hun uiterlijke kenmerken.

Willem Vandenameele