Sint-Rochus, een veelzijdige heilige.

Dit standbeeld van de heilige Rochus is een privéschenking aan de stad uit de jaren 1970. En dit is niet toevallig: in die periode probeerde de heemkundige kring de Sint-Rochusviering nieuw leven in te blazen. Niet tevergeefs, want vandaag zijn de ‘lichtekens’ op de vooravond van half oogst een uitzonderlijke gebeurtenis. Op die avond wordt de stad met tienduizenden lichtjes en kaarsen verlicht.

Waar komt die jaarlijkse terugkerende viering vandaan?

De laatste grote pestepidemie in Aarschot woedde erg lang, van 14 september 1666 tot 16 februari 1667. De situatie was precair. Het jaar eerder waren de graanvoorraden in de vlammen opgegaan. De pestmeester was bezweken en vijf grauwzusters hadden het leven gelaten. In de helft van de huizen heerste de pest. De beter gegoede burgers hadden de stad verlaten. Ten langen leste beloofden de burgers de stad met waskaarsen te verlichten ter ere van Sint-Rochus, de heilige die reeds eeuwen tegen de pest werd aanroepen. Men mag niet onderschatten dat een waskaars in die tijden erg duur was. Zo geschiedde en de pest week.

In de volgende jaren werd dit feit hernomen door het branden van kaarsen in de stad. Maar zoals het gaat, verdween deze traditie tot er zich een nieuwe gruwelijke epidemie voordeed. Deze keer was het niet de pest, maar de cholera die net 200 jaar later, in 1866, zwaar toesloeg. De plaag had zich reeds rond 1830 in Europa aangemeld en toen Rome getroffen werd had de toenmalige paus de katholieken van de wereld opgeroepen om tot Sint-Rochus te bidden. Er werd in die periode in Aarschot zelfs een broederschap van Sint-Rochus gesticht. En ook nu was de plaag niet in te dijken, tot men zich de wonderbaarlijke redding van de pest herinnerde. De stad werd verlicht met honderden kaarsen en lantaarns en ook nu verdween de cholera.

De ‘lichtekens’ zouden gedurende de volgende jaren herhaald worden, eerst nog volop in een sfeer van vroomheid, nadien werd het breed volksfeest. Maar ontkerkelijking was een van de oorzaken dat dit feest taande en na de Tweede Wereldoorlog verdween.

Tot – zoals we zeiden - in de jaren 1970 de traditie herleefde en vandaag het grooste volksfeest van Aarschot is.

Jan Rymenams