Casa de Castril (Archeologisch en Etnologisch Museum) - Granada

Sinds de eerste kolonisten in Granada aankwamen, is de rivier de Darro een fundamentele pijler in de ontwikkeling van de stad. Rond de loop ervan zijn talrijke gebouwen opgetrokken. Een van de belangrijkste gebouwen aan de Paseo de los Tristes is het Casa de Castril, een gebouw vol legendes.

Het Casa de Castril ligt recht tegenover de kerk van San Pedro en San Pablo, en is tegenwoordig de zetel van het Archeologisch en Etnologisch Museum van Granada. Het is een van de beste voorbeelden van de huizen van de oligarchie van Granada. Het was eigendom van de secretaris van de katholieke vorsten, Hernando de Zafra.

Het gebouw werd rond 1539 opgetrokken. Het meest opvallende kenmerk van het Casa de Castril, in architectonisch opzicht, is de gevel, die een rijk figuratief repertoire heeft. De voorgevel bestaat uit drie delen, is plateresk van stijl en gemaakt van zandsteen.

In het midden van het onderste deel bevindt zich de toegangsdeur, omgeven door een brede rand met reliëfs. In de hoeken staan Romeinse, Arabische en christelijke wapens en slangen, en de sluitsteen stelt de toren van Comares voor. Dit geheel wordt geflankeerd door twee Dorische gecanneleerde zuilen en schelpen van sint-jakobsschelpen.

Het middendeel is in tweeën gedeeld en aan weerszijden versierd met pilasters, die het geheel verbinden. In de onderste helft staan twee gevleugelde kinderen die het wapen van Hernando de Zafra vasthouden. Boven hen, en centraal in de hele gevel, staat de feniks op het vreugdevuur, omsloten door een halve cirkel en bewaakt door twee felle leeuwen.

Rechts is er nog een balkon op de hoek, waarop staat geschreven: WACHTEND OP HAAR VANUIT DE HEMEL. Dit motto heeft aanleiding gegeven tot fantastische legendes.

De binnenplaats bestaat uit marmeren zuilen die op de benedenverdieping halfronde bogen en op de bovenverdieping segmentbogen ondersteunen. De kamers van het paleis zijn rond de binnenplaats gerangschikt. De hoofdzaal bevindt zich aan de noordzijde, met daarachter een tuin.

Een monumentale trap aan de westzijde verbindt met de bovenverdieping. De trap is bekleed met een rijk versierd rechthoekig Mudejar-raamwerk van moamares-bestanden. Ook de leuning is bewaard gebleven.

De legende van het Huis van Castril
Volgens de legende woonde Don Hernando de Zafra, heer van Castril, in dit huis met zijn dochter Elvira (Luisa volgens andere auteurs). Elvira had als haar geheime minnaar de jonge Alfonso de Quintanilla, een knappe jongeman uit een familie die de familie Zafra vijandig gezind was. Luisillo, een jongen die werkte in het huis van de familie Castril, was een vertrouweling van deze affaires. Toen Don Hernando de Zafra op een dag vroeger dan verwacht arriveerde, ging Luisillo zijn meesteres waarschuwen, en de jonge Alfonso kon over het balkon ontsnappen.

Toen Hernando de Zafra aankwam, trof hij zijn dochter en Luisillo samen aan. Omdat hij zichzelf onteerd achtte, en ondanks de protesten van de jongeman dat hij onschuldig was, liet hij hem ophangen aan het balkon. Vervolgens liet hij het bovengenoemde opschrift graveren, dat verwijst naar de laatste woorden van de ongelukkige page, die stierf zonder met zijn smeekbeden de gerechtigheid van de mensen te bereiken, wachtend op die van de hemel...

Een andere versie van de legende van het Huis van Castril, met uiteraard hetzelfde einde, vertelt dat D. Hernando de Zafra Luisillo en Elvira aantrof bij het lezen van de liefdesbrieven die waren uitgewisseld tussen Elvira en Alfonso de Quintanilla.

Andere geschriften gaan nog verder en stellen dat de vloek van het huis teruggaat tot de begrafenis van D. Hernando en de uitroep "Moge God hem door het water laten begraven", die een oude zigeunerin hem toewierp omdat hij het water had afgesloten. Toen Hernando de Zafra stierf, regende het zo hard dat het water zijn lichaam stroomafwaarts meevoerde.

Willem Vandenameele