Kerk en klooster van Sint Franciscus - Vila do Conde

De kerk van Sint Franciscus in Vila do Conde maakt deel uit van een voormalig klooster met dezelfde naam, oorspronkelijk het klooster van Onze Lieve Vrouw van de Menswording.

Dit was de plek van de oude moederkerk, die werd verlaten toen de nieuwe werd gebouwd aan het begin van de 16e eeuw. Vanwege de ligging naast de omheining van het klooster van Santa Clara wilden de nonnen dit land en de kerk bij hun bezittingen voegen, wat ze deden door te ruilen met de collegiale kerk van Guimarães, aan wie ze het patronaat van de kerk van Murça overdroegen.

In 1522 werd de ruimte afgestaan aan de Franciscanen, zodat zij er een klooster konden bouwen dat gewijd was aan Onze Lieve Vrouw van de Incarnatie. Het werk werd gesponsord door Isabel de Mendanha, weduwe van D. João de Meneses, kleinzoon van D. Fernando de Meneses en D. Brites de Andrade, wiens graven vandaag de dag nog steeds te vinden zijn in de kerk van Santa Clara. Het was de nauwe relatie van haar overleden echtgenoot met Vila do Conde die Isabel de Mendanha motiveerde om de bouw te financieren.

Er is weinig bekend over het klooster, maar het werd waarschijnlijk bewoond tot de opheffing van de religieuze ordes in 1834. Tot aan het einde van de 18e eeuw werden er nog steeds nieuwe slaapzalen gebouwd. In 1839 werd de kerk overgedragen aan de Derde Orde van Sint-Franciscus, die in 1862 via José de Castro Pires da Cunha het oude kloostergebouw op een openbare veiling kocht. Het jaar daarop gaf koning Luís toestemming voor de bouw van een bejaardentehuis, dat in 1867 werd geopend en er vandaag de dag nog steeds staat.

De Sint-Franciscuskerk heeft een enkel schip, naar het westen gericht, met een toegangsportaal aan de zuidgevel, met Manuelijnse kenmerken. De twee kapellen van Sint Antonius en Sint Bras zijn zichtbaar en prominent aan de buitenkant. De eerste dateert uit 1566 en werd gebouwd door Catarina Pereira en Estevão d'Eça, afkomstig uit het Casa de Cavaleiros in Outeiro Maior. De tweede werd gebouwd bij testament van Francisco Freire en Maria de Sá Herédia, stichters van het Casa da Bajoca in Vila do Conde, bij document uit 1655.

De preekstoel op de noordmuur dateert volgens een inscriptie uit 1685. Het orgel dateert uit 1817 en werd gebouwd door Manuel Sá Couto. Het altaarstuk in het koor, in de Joanine stijl, werd gebouwd aan het einde van de 18e eeuw en bewaart enkele van de tegels die toen overal in de kerk te vinden waren. Ook opmerkelijk is de leunstoel met schilderijen die betrekking hebben op de Orde van Sint-Franciscus.

Willem Vandenameele