De pomp op de Grote Markt, 'meten is weten'

We staan hier bij een van de stadspompen. Pompen werden vooral in de 18de eeuw door de overheid geïnstalleerd. De overheid voelde zich verantwoordelijk voor de volksgezondheid en de open waterputten of het rivierwater konden gemakkelijk vervuild geraken en volgens de miasmatheorie ziektes veroorzaken.

In 1854 kon dokter Snow in Londen het verband leggen tussen besmet drinkwater en de verspreiding van cholera. Straffer nog, na enkele jaren studie bleek dat die besmetting iets moet te maken hebben met het feit dat drinkwater besmet werd door lekke beerputten.

Ondertussen (ca. 1860) ontwikkelde Pasteur de theorie van kiemen die ziektes kunnen veroorzaken. Hij ging er dan ook vanuit dat wanneer die kiemen konden vernietigd worden, ook de ziektes konden tegengehouden worden. Hij kon niet aantonen dat er bacteriën bestaan, maar wel de effectiviteit van koken en verhitten.

Pas na de epidemie van 1866 drong dit gegeven door bij de hygiënisten en zouden er druppelsgewijs acties ondernomen worden om fris drinkwater te voorzien.

In 1900 werd dan ook het Institut Antirabique et Bactériologique du Brabant opgericht waar gemeentes het water van hun pompen konden laten analyseren. Aarschot zou dat reeds in 1903 voor al zijn pompen doen en op die manier de gevaarlijke pompen buiten gebruik stellen.

Voor WOI zal de plaatselijke geneeskundige commissie regelmatig aanplakbrieven uithangen met waarschuwingen, o.a. om Demerwater niet te gebruiken en pompwater te koken of om maatregelen te nemen tegen de verspreiding van de vliegen.

Jan Rymenams