De oude tramlijn. Een betonnen pad als herinnering aan een sociaal fenomeen.

Op het einde van de 19de eeuw was België dooraderd met een dicht spoorwegnet. Er was evenwel een beperking. De lijnen verbonden steden, havens en industriegebieden maar negeerde het agrarische platteland. Niet te verwonderen want de spoorlijnen werden door private ondernemingen geëxploiteerd en moesten geld opbrengen. Daarom besliste de Belgische staat om een het platteland te ontsluiten met een net van smallere spoorlijnen en eenvoudige locomotieven. Streefdoel was om de kilometer een halte te voorzien. In 1885 ontstond de nationale Maatschappij voor Buurtspoorwegen. Het sociaal abonnement werd ingevoerd om de arbeiders naar de stad te pendelen, maar vooral om ze onder de kerktoren te houden. De tarieven waren goedkoop, ook voor het transport van landbouwproducten. Waar voor de tramlijnen de stad zo’n 5 kilometer aan landelijke periferie kende, werd dit plots 25 kilometer. Trams zouden zorgen voor een economisch en sociaal weefsel tot ze na de Tweede Wereldoorlog massaal door busdiensten zouden vervangen worden.

Rummen lag op de lijn tussen Herk-de-Stad en Sint-Truiden en had daarmee niet alleen een afzetmarkt in die steden, maar ook een verbinding met de Hasselt, Luik en Brussel.

Na 10 jaar zoeken voor de hoognodige fondsen werd de lijn van 17 kilometer in 1913 ingehuldigd. Ze had toen zo’n 64.706 frank pet kilometer gekost. Ze had slechts een enkel spoor en dat maakte dat de dienstregeling van komen en gaande trams nauwkeurig moest afgesteld zijn. De meeste ritten gebeurde op zaterdag, wanneer er markt was in Sint-Truiden. Dat was het geval bij de opening toen 160 reizigers vervoerd werden. Je deed er een goed halfuur over om van Rummen naar Sint-Truiden te stomen. Reeds in 1948 werd het reizigersvervoer afgeschaft. Goederen werden nog iets langer getransporteerd, maar de sporen werden in 1950-1951 opgebroken.

De tram zal het hier misschien moeilijk gehad hebben. Toch in de richting van Herk-de-Stad. We rijden immers naar het hoogste punt van Rummen en de helling was – zeker in de winter – een stevige hinder

Jan Rymenams