Place du Cardinal Mercier

Désiré-Joseph Mercier Kardinaal was de zestiende aartsbisschop van Mechelen.

Hij werd bekend door zijn moedige houding ten opzichte van de Duitsers tijdens de Eerste Wereldoorlog. Hij verklaarde in 1915: België is het meest beproefde en heldhaftigste land ter wereld. Dinant is de meest sublieme en dappere Belgische stad in zijn wrede smart. Dinant is de grootste stad van de wereld vandaag.

Door zijn herderlijke brieven, waarin het verzet van de bevolking tegen de Duitse bezetting tot uiting kwam, kreeg hij groot aanzien in eigen land en bij de Geallieerden.

Zo werd in januari 1915 vanop vele kansels zijn kerstschrijven Vaderlandsliefde en standvastige lijdzaamheid voorgelezen, waarin de gelovigen vernamen dat ze de bezettende macht eerbied noch onderhorigheid verschuldigd waren. Mercier werd hierin niet gesteund door het episcopaat en ontliep slechts nipt een arrestatiebevel door Moritz von Bissing. Het weerhield hem er niet van in 1916 de deportaties van arbeiders naar Duitsland te veroordelen. Bij de patriottische Belgen was zijn reputatie ijzersterk.

Hij was aanwezig in Dinant op 23 augustus 1919, tijdens de herdenkingen van de tragische dagen van augustus 1914.

Na 1918 toonde hij zich meer bezorgd om nationale eenheid, uit hoofde waarvan hij de eisen van de Vlaamse Beweging bestreed en zich onder meer sterk verzette tegen de vernederlandsing van het onderwijs in Vlaanderen, en in het bijzonder van het universitair onderwijs. Met de leiders van die Vlaamse Beweging had hij dan ook een zeer moeizame relatie. Mercier had geen principiële bezwaren tegen het Nederlands, maar bleef niettemin overtuigd van de intellectuele superioriteit van het Frans als cultuur- en wetenschapstaal.

Op 27 februari 1934 gaf het schepencollege de Place de Leffe de naam kardinaal Mercier, ter herinnering aan zijn vaderlandslievende inzet en zijn bezoek aan de stad op 23 augustus 1919.

Hij werd priester in 1874 en licentiaat in de theologie in 1877 en werd benoemd tot professor in de filosofie aan het seminarie van Mechelen. Op verzoek en met de steun van Paus Leo XIII introduceerde hij in België de vernieuwde filosofische leer van Sint Thomas, die als model zou dienen voor katholieke filosofen. Hij stichtte het Hoger Instituut voor Wijsbegeerte aan de Universiteit van Leuven (1889).

Willem Vandenameele